ماه مبارک رمضان و غفران الهی

حجت الاسلام والمسلمین فرحزاد

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:«فان الشقی من حرم غفران الله فی هذا الشهر العظیم»[1]

دریـغا كه فصـل جوانـی گـذشت             به لهـو و لعـب زندگانی گذشت

دریـغا كه بـی ما بـسـی روزگار                بـرویـد گـل و بشــكفـد نوبـهـار

كسانی كه از ما به غیب اندرند                  بیاینـد و بـر خـاك ما بـگــذرند

چرا دل بر این كاروانـگه نهیم                  كه یارن برفتـند و ما در رهیم

بسی تیرودی ماه و اردیبـهشت                 بیاید كه ما خاك باشـیم و خشت

بـیا تا بـر آریــم  دســتی زدل                كه نتـوان بـرآورد فـردا ز گل

برکات ذکر صلوات

ذكر صلوات در همه زمان ها و مكان ها بهترین ذكرهاست و آثار و بركات زیادی دارد ولی بالخصوص در شب و روز جمعه خیلی سفارش شده است. امام صادق سلام الله علیه می فرماید: كمتر حسنه ای داریم كه سه هزار خاصیت داشته باشد. معمولاً خاصیت یك حسنه ده برابر، بعضی ها هفتاد برابر و بعضی ها صد برابر است اما هیچ کدام مانند صلوات سه هزار خاصیت ندارند. خدای متعال از كسانی كه در شب و روز جمعه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستند هزار گناه پاك می كند، هزار حسنه مرحمت می كند و هزار درجه می دهد[2].

مقدمه

پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم می فرماید:«اقبل الیكم شهر الله بالبركة و الرحمة»[3] شهر رمضان با برکت و رحمت به شما روی کرده است. خدای متعال در هر شبی از شب های ماه مبارك رمضان یك میلیون نفر از آتش جهنم آزاد می کند و در شب و روز جمعه در هر ساعتی از این روز یك میلیون نفر را آزاد می کند. خدای متعال در روز جمعه برات آزادی می دهد و آن ها را از آتش جهنم آزاد می کند. لحظه های جمعه را قدر بدانیم. دقیقه ها و لحظه های روز جمعه لحظه های آزادی از آتش جهنم است و رحمت خدا بر سر بندگانش ریزش دارد. سفره رحمت الهی پهن است هر چقدر بتوانیم از این سفره رحمت الهی بهره بگیریم .

هدایت یا ضلالت در این ماه

اگر از روزه ماه مبارك رمضان، نماز، قرآن و دعا… بهره درست گرفتی به خدا نزدیك می شوی اما اگر بهره گیری درست نكردی پایین می آیی یعنی شقی می شوی. انسان یا بالامی رود یا پایین می آید اعمال بی تفاوت نیست. ممكن است كسی بگوید آقا من بی تفاوتم حرف خدا را گوش نمی دهم، بندگی خدا را نمی كنم، عبادت نمی كنم. باید جواب داد اگر نكنی حتماً داری ضایع می شوی اگر فرمان خدا را اطاعت نکنی حتماً صرف شیطان می شوی راه سومی نداریم. «فماذا بعد الحق الا الضلال»[4] یعنی اگر حق نبود باطل است.

اگر جلو نرفتی حتماً درجا می زنی یا داری عقب گرد می‌كنی. چون همه هستی دارد جلو می‌رود شما اگر بایستی جلو نروی عقب رفتی. خیلی ها ممكن است بگویند آقا ما كار خوب نمی‌كنیم بندگی خدا را نمی‌كنیم باید بدانند قوای ما معطل نمی‌ماند. اگر ما صرف خدا و راه امام زمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف نشویم قطعاً صرف راه شیطان و بطالت و چیزهای بی خودی می‌شویم. ما مثل شمعی می‌مانیم كه داریم مصرف می‌شویم اگر در راه خوب مصرف شدیم چه خوب اگر نشدیم ضرر كردیم.

«لم تزدد من الله الا بعدًا»[5] تمام افرادی كه ماه رمضان را درك می كنند دو دسته هستند یا آمرزیده می شوند و به خدا و پیامبر و امام زمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف نزدیك می شوند یا خدای نكرده دورتر می شوند. پیامبر فرمودند: «من ادرك شهر رمضان فلم یغفر له فابعده الله»[6]  یعنی اگر كسی ماه رمضان را درك كرد و آمرزیده نشد از رحمت خدا دور و ملعون است.

روایت داریم اگر كسی امروزش بهتر از دیروز باشد «فهو مرحوم». رحمت خدا او را می گیرد مورد رحمت خداست، «من ساوی یوماه». و هر کس دو روزش با هم مساوی باشد ضرر كرده و مغبون است، و اگر امروزتان بدتر از دیروز باشد «فهو ملعون»[7] ملعون و از رحمت خدا دور است. چون خدای متعال برای شما موقعیت و شرایط فراهم كرده ولی شما بهره نگرفتی و استفاده نكردی.

اگر صرف چیز خوب نشدی قطعاً بدان صرف چیزهای بیهوده و بی ارزش شدی. قوای ما معطل نمی ماند و در حال مصرف شدن و خرج شدن است. در رابطه با اعمال هم همین طور است آن هایی كه نماز می خوانند، روزه می گیرند بعضی هایشان بالا می روند و بعضی هایشان پایین می آیند و زمین می خورند. روایت داریم بعضی ها نماز می خوانند و جز دوری از خدا چیزی نصیب شان نمی شود. و بعضی ها نمازشان این قدر به درد نخور است که در سر صاحبش می زنند. مولوی در مثنوی می گوید: خر عیسی چو به مكه رود همان خر باشد. اگر یك حیوانی به مكه رفت و طواف، سعی، صفا و مروه كرد باز همان حیوان است.

دوری کردن از گناه نشانه قبولی اعمال

ابو بصیر خدمت امام آمد دید همه دارند «لبیك اللهم لبیك لبیك لا شریك لك لبیك»[8] می گویند. یك ولوله ای دور خانه خدا را پر کرده است و سعی صفا و مروه پر از ذكر خداست. به امام گفت: «ما اكثر الحجیج» یابن رسول الله چقدر حاجی زیاد است. حضرت فرمود: این طور نیست. «ما اكثرالضجیج و العجیج و اقل الحجیج»[9] یعنی ناله و فریاد كننده خیلی زیاد است ولی حاجی واقعی خیلی كم است. حاجی واقعی آن كسی است كه وقتی مكه می رود و برمی گردد عوض شود اگر عوض شد شك نكند حجش قبول شده و این حاجی واقعی است اما اگر دروغ گفت، ربا خورد، حقه بازی كرد حتماً بداند حجش قبول نیست. (نماز، روزه، حج، دعا، حرم، جمكران یا ما را بالا می برد یا پایین می آورد آن هم به این بستگی دارد ما چه بهره برداری بكنیم. آیا نفس و هوی و هوسمان مسلط می شویم یا نه.)

 پیرمردی می گفت من افرادی را سراغ دارم که چهل سال است نماز جماعت می رود، هیئت می رود، حرم می رود، جلسه قرائت قرآن می رود، كارهای عبادی انجام می دهد اما نشان به همان نشان که همان آدمی كه چهل سال قبل بود همان است. یعنی كارهای بدش را كنار نگذاشته و عوض نشده است.

شما وقتی یك خرما دهانت می گذاری قند شما را بالا می برد، وقتی آب یخ می خورید عطش شما برطرف می شود، وقتی غذا می خورید انرژی پیدا می کنید آیا نماز با این عظمتش نباید در ما اثر بگذارد؟ روزه ای كه خدا می گوید «الصوم لی و انا اجزی به»[10].

من جزای او هستم من مزد او هستم نباید در ما اثر بگذارد؟

تاثیر مثبت نشانه قبول شدن عبادات

شخصی از پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم سؤال كرد یا بن رسول الله از كجا بفهمیم نمازهای ما مورد پذیرش و قبول حق تعالی قرار گرفته یا قرار نگرفته؟ حضرت فرمود: اگر نماز مصداق این آیه باشد «ان الصلاة تنهی عن الفحشاء و المنكر و لذكر الله اكبر»[11].

خاصیت نماز واقعی این است که سازندگی دارد انسان را از فحشاء و منكر و بدی ها باز می دارد جلوی آدم را می گیرد. اگر نماز شما، شما را از گناه و بدی باز می دارد شك نكنید نماز شما حتماً قبول است. نماز مثل نهر آب یا حمام است كسی که هر روز پنج بار به حمام برود و خودش را بشوید حتماً پاك می شود اگر نماز شما هم شما را از بدی ها باز داشت حتماً بدانید نماز شما قبول است. «من لم تنته صلاته عن الفحشاء و المنكر لم تزدد من الله الا بعدا»[12] اگر كسی نماز او، او را از بدی ها باز نمی دارد (نماز می خواند ولی دروغ می گوید، غیبت می كند، بداخلاقی می کند، حقه بازی و كلك می زند، ظلم می كند، ریا می كند.) این همه اش از خدا دارد دور می شود و نماز می آید به سرش می خورد.

ما نباید فقط ظاهر را ببینیم روح نماز، حضور قلب و اخلاص و سازندگی و ارتباط با خداست. پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم می فرماید: «لیس صلاتك قعودك و قیامك». نماز شما فقط قیام و قعودتان نیست. (ابن ملجم هم خیلی نماز می خواند هیچ کدام از قاتل های امام های ما بی نماز نبودند همه نماز می خواندند، روزه می گرفتند نماز جمعه هم می خواندند. ولی اگر نماز واقعی می خواندند امام حسین علیه السلام را شهید نمی كردند. نماز باید سازندگی داشته باشد. نماز صرف خم و راست شدن نیست اخلاص و توجه به خدا و ارتباط با خدا روح نماز است.

جهانگردی به مسجد امام اصفهان آمده بود نمازخواندن ندیده بود، دید یك نفر آمده در مسجد خودش را راست می كند روی زمین می رود بالا می رود. آمد چپ چپ به این نگاه كرد و گفت: این چه نوع ورزشی است من ورزش زیاد دیدم اما همچنین ورزشی تا حال ندیده بودم. به او گفت ورزشت خیلی خوب بود ولی خیلی كم بود چند بار بیشتر خم نشدی. بعضی افراد در نماز فقط خم و راست می شوند.

ماه رمضان و پدر و مادر وسیله بخشش

پیامبر صلی الله علیه وآله و سلم از منبر سه پله ای بالا تشریف بردند و روی هر پله ای كه می رسیدند یك آمین می فرمودند. سؤال كردند یا رسول الله چرا آمین فرمودی؟ فرمود:«بر پله اول كه قدم گذاشتم جبرئیل گفت: هر كس ماه رمضان را درك بكند آمرزیده نشود خدا لعنتش كند گفتم آمین.»[13]. (یعنی انسان ماه رمضان، ماه رحمت را درک کند و خودش را نشورد، صاف نشود ساخته نشود، پاك نشود غل و غش ها و كینه ها را از خودش دور نكند این شخص ملعون است.) جبرئیل گفت: هر كس پدر و مادرش را درك بكند و به آن ها احترام نكند، محبت نكند آمرزیده نشود او ملعون است من هم گفتم آمین.

پدر و مادر بهشت و جهنم شما هستند قدرشان را بدانید. با هر محبت و احترامی بالا می روید و با هر گونه اذیت وآزار و شكنجه، دل شكستن، قهر، اذیت و بی احترامی به پدر و مادر شما را پایین می برد. امام سجاد زین العابدین سلام الله علیه داشتند می رفتند دیدند یك جوان بی ادبی به پدرش تكیه داده یا جلوی پدر راه می رود (به حالت بی ادبی) امام سجاد علیه السلام از این جوان آن قدر بدش آمد که تا آخر عمر با این جوان صحبت نكردند.) پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود:«من ادرك الوالدین فلم یغفر له فابعده الله»[14] خدا او را از رحمت خودش دور كند و كسی كه نام من را بشنود و صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد اگر آمرزیده نشود: «فابعده الله»[15] از رحمت خدا دور باشد. یعنی صلوات و دعا بر پیامبر باعث آمرزش می شود.

پیامبر صلی الله علیه وآله و سلم می فرماید: «فان الشقی من حرم غفران الله فی هذا الشهر العظیم». شقی، بدبخت و بدعاقبت آن كسی است كه ماه رمضان را درك بكند و مورد آمرزش خدا قرار نگیرد. خدایی كه هر شب یك میلیون نفر را می آمرزد، خدایی كه در شب و روز جمعه در هر ساعتی یك میلیون نفر از آتش جهنم آزاد می كند و در شب قدر میلیاردها انسان را از آتش جهنم آزاد می كند. اگر كسی این قدر بی عرضه باشد كه رحمت فراگیر خدا را نتواند روی سر خودش بیاورد این واقعاً بدبخت و ملعون است. واقعا خبیث و شقی است چون رحمت خیلی فراگیر است خیلی گسترده است ولی شامل حالش نشده است.

تعجب از بخشیده نشدن با وجود رحمت های الهی

در روایت داریم كه حسن بصری ادعای تقدس گری داشت یك جمله ای درست كرده بود و آن جمله اش این بود: «العجب كل العجب ممن نجی كیف نجی»[16] شگفتی و تعجب در این است تمام شگفتی ها در این است كسی كه نجات پیدا می كند چطور می شود نجات پیدا می كند. یعنی نجات پیدا كردن خلاف قاعده است همه هلاك می شوند چطور می شود كسی نجات پیدا می كند. مردم همه از بین رفتنی اند هلاك شدنی اند حالا اگر یكی جان سالمی به قبر برد و به بهشت رسید تعجب است كه چطور نجات پیدا كرد. این شعار حسن بصری وقتی به گوش امام سجاد زین العابدین علیه السلام رسید فرمودند: این جمله، جمله غلطی است این حرف حرف غلطی است. حرف هایی كه غیر امام ها می زنند باید ببینیم امام تأیید می كند. «والحق معكم و فیكم و منكم و الیكم»[17] حق با شما و در شماست و از شما می آید و به شما برمی گردد.

اهل بیت علیهم السلام معیار حق هستند. روایت داریم «انظر الی ما قال و لا تنظر الی من قال»[18] یعنی به حرف و كلام نگاه كن به گوینده نگاه نكن. امیرالمؤمنین علیه السلام در نهج البلاغه فرمودند: آدم بد ممكن است حرف حسابی بزند و برعکس. (مثل فارسی است می گوید در و گوهر اگر از دهان سگ هم بیفتد آن در و گوهر را آب بكش استفاده كن.) امام سجاد علیه السلام فرمودند این شعار و این كلام كاملاً نادرست است و باید 180 درجه عوض شود. «العجب كل العجب ممن هلك كیف هلك مع سعة رحمة الله»[19] شگفتی است خدای ارحم الراحمین، پیامبر رحمت للعالمین، قرآن رحمت، دین رحمت، نماز رحمت، روزه رحمت… و 124 هزار پیامبر را فرستاده شده، كتاب های آسمانی، علماء، .. این همه وسائل رحمت خدا گسترده شده اگر كسی نجات پیدا نكرد هلاك شد تعجب بكنید. یعنی با این سعه رحمت خدا اگر كسی در جهنم رفت جای تعجب دارد بهشت رفت تعجب ندارد چون رحمت خدا خیلی گسترده و فراگیر است.

 ماه رمضان ماه رحمت است نماز و روزه و دعاهایش رحمت است بی بهره نمانید. امام سجاد علیه السلام در دعای ابو حمزه عرضه می دارد «الهی ان ادخلتنی النار ففی ذلك سرور عدوك و ان ادخلتنی الجنه ففی ذلك سرور نبیك»[20] خدایا اگر من را جهنم ببری دشمنت شیطان خوشحال می شود ولی اگر به بهشت ببری پیامبرت، حبیبت، نبیت خوشحال می شود. به خودت قسم من می دانم خوشحالی پیامبر پیش تو بهتر از خوشحالی شیطان است. بیا من را بهشت ببر و مورد رحمتت قرار بده. (آیا اگر كسی رفوزه و مردود بشود معلمش خوشحال می شود؟ پیامبر هم اگر كسی جهنم برود ناراحت می شود و بهشت برود خوشحال می شود).

واعظ و مرد دیوانه

واعظی به جایی منبر رفته بود وسط منبر دیوانه ای وارد مجلس می شود و شكلك در می آورد و حواس گوینده و مردم را پرت می كرد. واعظ که دید مجلس دارد به هم می خورد ناراحت شد و به دیوانه گفت: ان شاء الله خدا نابودت كند بنشین سر جایت، نفرینش كرد. دیوانه بلند شد رو كرد به مردم و حرف حسابی زد گفت: این آقای واعظ خوب است بگوید خدا هدایتت كند خدا یك عقل كاملی به تو بدهد تا من اذیت و آزار به كسی نداشته باشم. شما به من می گویید دیوانه و به این آقا می گویید عاقل، خدا نابودتت كند دعا بود که برای من كرد. یعنی یك دیوانه هم ممكن است حرف حسابی بزند.

امیرالمومنین سلام الله علیه در نهج البلاغه می فرماید: «ان الحكمة لتکون فی قلب المنافق فتلجلج فی صدره»[21] یعنی كلام حكیمانه و حكمت گاهی در سینه آدم منافق هست جولان می كند بالا و پایین می رود از دهانش در می آید به اهلش می رسد و او عمل می كند راه نجات پیدا می كند. «خذ الحكمه و لو من اهل النفاق»[22]

ذکر مصیبت امام حسین علیه السلام

هر شب جمعه زیارت قبر آقا اباعبد الله الحسین علیه السلام مستحب است. امام حسین علیه السلام چه كرده که باب رحمت واسعه خداست. آنهایی كه هنوز كربلا نرفتند سعی كنند خودشان را به كربلا برسانند و لو در عمرت یك بار هم بتوانی كربلا بروی خیلی كار مهمی كردی. و سعی كن یك برنامه ریزی مرتب داشته باشید که شب جمعه بروید. اگر احیاناً با قافله هایی رفتید كه نوبتشان به شب جمعه نمی افتد از نجف تا كربلا یك ساعت راه است یك ماشین دربست بگیرید شب جمعه از نجف به كربلا می روید و زیارت می كنید برمی گردید. روایت داریم در شب جمعه امیرالمؤمنین علیه السلام هم در كربلاست. علمای بزرگ ما پیاده از نجف راه می افتادند شب جمعه كربلا می رفتند. شب جمعه زیارت امام حسین علیه السلام برات آزادی از آتش جهنم صادر می کند.

شخصی به نام حاج عباس چاوش هیئتی داشته که همراه هیئت هر سال یك بار پیاده كربلا می رفت. یك سالی هیئت را حركت می دهد پیاده كربلا می آورد غروب پنج شنبه نزدیك كربلا می رسند روزی مثلاً یك فرسخ چند فرسخ راه می رفتند می گویند استراحت كنیم فردا وارد كربلا بشویم اما یك وقت چراغ حرم و گلدسته های حرم آقا امام حسین علیه السلام كه روشن می شود این دل هایشان پر می كشد و حاج عباس می گوید اگر شب جمعه نبود اینجا می ماندیم فردا می رفتیم ولی امشب حیف است شب جمعه است و لو خسته هستید بیایید همت كنید امشب كربلا برویم.

قافله را حركت می دهد و شب جمعه كربلا می برد وسایل شان را در كاروانسرا می گذارند و با حالت خستگی به حرم امام حسین علیه السلام می آیند و نماز مغرب و عشا می خوانند زیارت نامه می خوانند. به حاج عباس چاوش می گویند كه برای ما یك روضه بخوان او هم یك روضه از حضرت علی اكبر علیه السلام برای این ها می خواند و این ها گریه می كنند…. شب می خوابند ولی صبح می بینند حاج عباس چاوش خیلی منقلب است یك حالت انقلاب عجیبی به او دست داده، می پرسند حاج عباس چرا این قدر منقلبی؟ می گوید دیشب خواب عجیبی دیدم خواب دیدم در كاروانسرا را می زنند آمدم دیدم غلامی است گفت: من غلام و نماینده امام حسین علیه السلام هستم آمدم به شما بگویم زوارت را آماده كن آقا امام حسین علیه السلام می خواهند به دیدن آن ها بیایند. در عالم رؤیا شما را بیدار كردم یك وقت دیدم آقا امام حسین علیه السلام تشریف آوردند به همه ماها عنایت كردند تفقد كردند به من رو كردند و فرمودند: حاج عباس من به خاطر سه كار آمدم اول این که شما از راه دور پیاده به زیارت من آمدید. هر دیدی بازدیدی دارد من بر خودم لازم می دانم از شما تشكر كنم و به دیدار شما بیایم. كار دوم من این است که حاج عباس در شمال كه هیئت داری یك پیرمردی كفش عزادارها را جفت می كند سلام من را به او برسان من به او هم لطف و نظر دارم او را هم فراموش نمی كنم.

(خوشا به حال آن هایی كه در گوشه و كنار در خانه اهل بیت علیهم السلام قدم خیر برمی دارند.) كار سوم من این است که حاج عباس اگر این دفعه شب جمعه به كربلا آمدی در حرم من هر روضه ای خواستی بخوانی بخوان ولی از تو خواهش می كنم روضه فرزندم علی اكبرم را نخوان. گفتم: آقا جان مگر روضه علی اكبر اشكالی دارد؟ فرمود: حاج عباس شب های جمعه مادرم فاطمه زهرا علیها السلام مهمان من است امشب كه شما روضه علی اكبر من را خواندی مادرم زهرا علیها السلام آن قدر ناله كرد طاقت نیاورد و از هوش رفت. طاقت بیهوشی مادرم فاطمه علیها السلام را ندارم.

عرض كنیم بی بی جان شما تاب شنیدن روضه علی اكبر علیه السلام را ندارید چه گذشت به دل عزیزتان حسین، خیلی از پدران شهید در مجلس هستند اما ناله جوانشان را نشنیدند جوانشان در جبهه به شهادت رسید، اما اباعبدالله علیه السلام ناله علی اكبر علیه السلام را شنید رنگ از چهره اباعبدالله علیه السلام پرید سراسیمه آمد و با دست مبارك خاك و خون ها را از لب و دهان علی علیه السلام كنار زد ولی دید دیگر علی تكلمی ندارد یك وقت دیدند آقا خم شد و صورت به صورت علی گذاشت و فرمود: علی جان رفتی و راحت شدی اما پدرت حسین غریب و تنهاست. «لا حول و لا قوة الابالله العلی العظیم». «الا لعنة الله علی القوم الظالمین».

[1] – وسائل الشیعه ج10ص313

[2] – المحاسن ج1ص59

[3] – وسائل الشیعه ج10ص313

[4] – یونس/ 32

[5] – بحارالانوار ج79ص198

[6] – وسائل الشیعه ج7 ص206

[7] – بحارالانوار ج68 ص173

[8] – الکافی ج4 ص249

[9] – بحارالانوار ج27ص29

[10] – الکافی ج4 ص63

[11] – عنکبوت/ 45

[12] – بحارالانوار ج79 ص198

[13] – وسائل الشیعه ج7ص206

[14] – وسائل الشیعه ج7 ص206

[15] – وسائل الشیعه ج7 ص206

[16] – بحارالانوار ج75 ص153

[17] –  التهذیب ج6 ص97

[18] –  فرج المهموم ص220

[19] – بحارالانوار ج75 ص153

[20] –  بحارالانوار ج95 ص92

[21] – بحارالانوار ج2 ص94

[22] –  شرح نهج البلاغه ج18 ص29

قرآن بیان کننده تمام درد ها

حجت الاسلام والمسلمین دکتر رفیعی

«قَالَ اللهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْكُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ.»[1]

مقدمه

بحث ما در این ماه مبارک رمضان به محضر شما برادران و خواهران و سروران معظم، دربارۀ درمان از طریق قرآن یا همان قرآن درمانی است. ببینیم قرآن کریم چه راهکارهایی را برای درمان بیماری های روحی، اجتماعی و ناهنجاری هایی که در جامعه و درون ماست ارائه می دهد؟ زیرا ادعای قرآن این است که شفا، رحمت و هدایت است. تبیان و فصل الخطاب است. آیات بسیاری در قرآن داریم که می فرماید: «شفاءّ»، «هدیً»و «رحمة». تعبیرهای گوناگونی در آیات قرآن به کار رفته که این کتاب هدایت است، این کتاب: «إنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ»[2] شوخی نیست، جدی است حرف آخر را می زند. «لَقَوْلٌ فَصْلٌ»این کتاب «هُدیً وَ رَحمَةٌ وَ بُشری»هم هدایت، هم رحمت و هم بشارت است، «مَوعِظَةٌ مِن رَبَّکُم»؛ هم نصیحت و هم: «تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْء»[3] بیان همه چیز است.

قرآن شفا دهندۀ دردها

اضطراب، افسردگی، نگرانی، ناهنجاری های اجتماعی، کینه، حسادت و غیبت را چگونه می شود با قرآن درمان کرد؟

پیغمبر گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم ) فرمود: جبرئیل نزد من آمد و عرضه داشت: یا رسول الله! فتنه ها در امت تو زیاد می شود و امت تو به فتنه هایی مبتلا می شوند، گرفتاری ها و ظلمت هایی به امت تو رو می آورد: «سَیَکُونُ فِی أُمَّتِکَ فِتْنَةٌ»، ای پیغمبر (صلی الله علیه وآله وسلم) در آینده گرداب حوادث و فتنه ها می آید. گفتم: جبرئیل! چه کنند؟ راه خروجش چیست؟ جبرئیل (علیه السلام) عرضه داشت: یا رسول الله! خدای تبارک و تعالی می فرماید: «کِتَابُ اللهِ فِیهِ بَیَانُ مَا قَبْلَکُمْ مِنْ خَیْرٍ وَ خَبَرُ مَا بَعْدَکُمْ»[4] این قرآن است، از گذشته و آینده خبر می دهد و با تمسک به قرآن می توانند این فتنه ها را دفع کنند».

پس روایت هم این را تأیید می کند.

امیرالمؤمنین (علیه السلام) در نهج البلاغه می فرماید: «فَإنَّ فِیهِ شِفَاءً»؛ این قرآن شفا است، «مِنْ أَکْبَرِ الدَّاء»؛ از دردهای بزرگ نه دردهای ساده. یعنی وقتی می گویم بزرگ، ساده را زودتر درمان می کند. «چون که صد آمد نود هم پیش ماست». دردهای بزرگ چیست؟ ألْکُفْرُ «کفر»، وألنِّفَاقُ «نفاق»، وأَلْغَیُّ «گمراهی»، والضَّلالُ[5]  «انحراف». فرمود: این کتاب دردهای بزرگی مثل کفر، نفاق، ضلالت و گمراهی را شفا می دهد.

راهکاری برای زندگی سعادتمندانه

در روایتی نبی مکرم اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «إِنْ أَرَدْتُمْ عَیْشَ السُّعَدَاءِ وَ مَوْتَ الشُّهَدَاءِ وَ النَّجَاةَ یَوْمَ الْحَسْرَةِ…»[6] روایت طولانی است، حضرت فرمود: اگر می خواهید مرگ شما مثل مرگ شهدا شود – دیگر مرگی بالاتر از شهادت که نداریم، شهادت بالاترین نوع مرگ در راه خداست و حدیث هم داریم که هر کس به بهشت می رود آرزوی برگشت نمی کند جز یک گروه، آن هم شهدا که می گویند ما را برگردانید که یک بار دیگر شهید شویم و این کرامت و این جایگاه و عظمت مسیر شهادت تا بهشت را ببینیم. در روایت است که وقتی کسی شهید می شود، همان لحظه هفت پاداش به او می دهند: یکی اینکه به وجه خدا نگاه می کند،[7] نه نگاه حسی بلکه توجه به خداست – فرمود: اگر مرگ شهید گونه می خواهید، اگر زندگی سعادت مندانه می خواهید و اگر نجات در قیامت می خواهید – دیگر از این سه که بهتر نیست – «فَادْرُسُوا الْقُرآنَ»؛ بروید سراغ قرآن. قرآن به شما هم راه سعادت می دهد و هم مرگ شهید گونه و هم نجات «فَإِنَّهُ کَلاَمُ الرَّحْمَنِ»؛ چون کلام خداست «وَ رُجْحَانٌ فِی الْمِیزَان»، پرونده های شما را در قرآن برجسته می کند «وَ حِرْزٌ مِنَ الشَّیْطَانِ»؛ و جلوی شیطان را می گیرد. این است کلام خدا. ببینید چقد روایت در رابطه با نقش قرآن و درمان قرآن داریم.

امیرالمؤمنین (علیه السلام ) فرمود: خدا را نمی توان دید ولی می توان کلامش را شنید، فرمود: «فَتَجَلَّی لَهُمْ سُبْحَانَهُ فِی کِتَابِهِ»[8]؛ خدا در این قرآن تجلی کرده است. فرمود: هر کس فکر کند که چیزی از قرآن بالاتر است، مثلاً کلام ارسطو، فلسفه دکارت، فلسفه کانت، فلان نظام مهندسی، و یا فلان کشور پیشرفته، «عَظَّمَ صَغِیراً وَ صَغَّرَ کَبِیراً»؛ قرآن را کوچک شمرده و چیزهای کوچک را بزرگ شمرده است. این چند حدیثی را که برای شما خواندم ادعای خود قرآن بوده، اکنون باید از این قرآن راهکار بیرون بکشیم، چرا؟ چون قرآن این همه عظمت دارد، این همه موعظۀ با ارزش دارد ولی من هنوز حسادت، سوءظن، اضطراب، ترس و نگرانی دارم. چرا این بیماری ها را نتوانستم درمان کنم؟ «شِفاءٌ لِما فِی الصُّدُورِ – مِنْ أَکْبَرِ الدَّاء»، قرآن است که دردهای بزرگ را شفا می دهد.

شِکوة قرآن

گله ای را از زبان قرآن برای شما بگویم. این گله مندی در سوره واقعه است البته جاهای دیگر هم است من این بخش را انتخاب کردم. عزیزان من! آیه 75 سوره واقعه را ببینید خدا می فرماید: «فَلا اُقسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ»، خوب دقت کنید. ای مردم! قسم به مواقع ستاره ها! ستاره ها مواقع دارند، طلوع دارند، غروب دارند و محور حرکت دارند. ما میلیاردها ستاره داریم اینها همه در محور خودشان حرکت می کنند. هیچ کدام از آنها در محور دیگری حرکت نمی کند، سبقت نمی گیرد و عقب نمی ماند. خدا دارد به این جمله قسم می خورد «لا ٱقسم»اگر این «لا»را «لای زائده»بگیریم. «بمواقع النجوم»قسم به محور ستاره ها که خیلی دقیق است. ای مردم! این قسم خیلی دقیق است: «فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظیمٌ»[9]قسم بزرگ است، چرا؟ چون قسم به تمام میلیاردها ستاره است. در قرآن گاهی داریم: «وَ التِّینِ وَ الزَّیْتُونِ»،[10]«وَالشَّمس»؛ قسم به خورشید، قسم به ماه، ولی این قسم بزرگ است: «إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظیمٌ»اگر بدانید! اگر دقت کنید! این قسم خیلی بزرگ است. خدایا چه می خواهی بفرمایی که تمام محور ستارگان را قسم خوردی و خودت می گویی این قسم بزرگ است. می خواهم بگویم این قرآن چهار ویژگی دارد

 

ویژگی های قرآن

  1. «إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ»؛[11]این کتاب، کتاب کرامت است. کریم به کسی می گویند که احسان می کند کمک می کند. این کتاب، کتاب نفع و احسان و خیررسانی است.
  2. «فی کِتابٍ مَکْنُونٍ»[12]؛هیچ کس نتوانسته یک آیه از قرآن را کم و یا به آن اضافه کند. این قرآن از لوح محفوظ آمده، از پیش خدا آمده، و خودش آن را حفظ کرده تا به دست ما رسیده است. دربارۀ تورات و انجیل نمی شود این چنین ادعایی کرد. اما «فی کِتابٍ مَکْنُونٍ»بایگانی این کتاب اصلش پیش خود من است. از آن جا لباس الفاظ پوشیده و نازل شده است.
  3. «لَّا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ»[13]؛ این کتاب را پاکیزه ها می فهمند. امام صادق (علیه السلام ) فرمود: مطهرون یعنی مقربون. با این قرآن انس داشته باشید تا زبانش را متوجه شوید. باید زبانتان پاک باشد والا اگر همین قرآن را انسان ظالم بخواند {جز خسران نیست} «وَلاَ يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إَلاَّ خَسَارًا»[14] خوب دقت کنید تا به جای گلۀ قرآن برسم.
  4. «تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ»[15]؛ این قرآن کلام پیامبر نیست. آن هایی که گفتند لفظ قرآن از پیامبر است قرآن را نفهمیدند. لفظ هم مال من خداست پیغمبر فقط واسطۀ در نقل است: «إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتَابٍ مَّكْنُونٍ لَّا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ»ای مردم! این قرآنی که من فرستادم و در کتاب مکنون است هدایت است. این قرآنی که شفا، موعظه، تبیان و همۀ عظمت ها در آن است گله مند است. «أَفَبِهَذَا الْحَدِيثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ»[16]. «مُدهِنُون»از «دُهن»می آید یعنی روغن. با این قرآن سستی می کنید. به این قرآن، و این حدیث خدا، و این کتاب نور و این کتاب عظمت بی توجهی می کنید. «أَفَبِهَذَا الْحَدِيثِ»؛ آیا به این قرآن «أَنتُم مُّدْهِنُونَ»؛ «ادهان»یعنی تساهل، تهاون و سستی، بی توجهی می کنید؟ من اگر بخواهم یک قدری دسته بندی شده این بحث را تقدیم حضورتان کنم، فکر کنم ما به چهار – پنج شکل نسبت به قرآن ادهان و سستی داشته باشیم.

 

موارد تهاون نسبت به قرآن

  1. اینکه قرآن را نتواند بخواند. وقتی که به یک دانشجوی مسلمان، و یا آدمی که مدرک تحصیلی بالایی گرفته و هزاران اسم و فرمول را می داند، به او می گویی قرآن بخوان بلد نیست بخواند. اینکه آدم نتواند بخواند درد است، مصیبت است. عزیزان من، برادران، خواهران و جوان ها! آیه 20 سورۀ مزمل را ببینید، خداوند یک بار می گوید نماز و یک بار می گوید زکات اما دوبار می گوید: «فَاقْرَؤُا ما تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ».این کلمه در این آیه دوبار تکرار شده، نماز یک بار «أَقیمُوا الصَّلاةَ»و «وَ آتُوا الزَّکاة» اما عبارت «فَاقْرَؤُا ما تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ» دوبار تکرار شده است. جوان عزیز! نوار قرآن در ماشینت بگذار حفظ می شوی، آقای عزیز! در مغازه ات، در محل کارت، در خانه ات گر چه سواد نداری، اگر قرآن بشنوی حفظ می شوی.

دستور امام صادق علیه السلام نسبت به قرآن

امام صادق (علیه السلام) فرمود: «یَنْبَغِی لِلْمُؤْمِنِ أَنْ لاَ یَمُوتَ حَتَّی یَتَعَلَّمَ الْقُرْآنَ أَوْ یَکُونَ فِی تَعَلُّمِهِ»[17] مؤمن سزاوار نیست بیرد مگر اینکه قرآن را یاد گرفته باشد یا در حال یادگیری باشد. شبی یک آیه حفظ کنید در سال 365 آیه می شود. می گوید بی سوادم، پیرمردم، از سن من گذشته. شروع کن سوره های کوچک قرآن را حفظ کردن.

کشورهایی مثل سودان، نیجریه و برخی کشورهای دیگر، نظام اقتصادیشان با ما فاصله دارد اما حفظ قرآن فراوان دارند. یکی از موارد سستی به قرآن، فرا نگرفتن قرآن است. به خصوص دانشجویان، دانش آموزان، معلمان، اهل تحصیل، صاحبان مدارک، اطباء و مهندسان، گاهی در یک جلسه دیده می شود قرآن را غلط می خوانند. کسانی که مدارک عالی دانشگاهی دارند خیلی ضعف است که نتوانند دست کم قرآن را از رو بخوانند. قرائت، حداقلِ علوم قرآن است.

سیرۀ حضرت امام (رحمه الله) در ماه رمضان

امام خمینی (رحمه الله) در ماه رمضان هر سه روز یک ختم قرآن می کرد، روزی ده جزء. اتفاقاً من روایت دیدم امام رضا علیه السلام فرمودند: من هر سه روز یک ختم قرآن می کنم اگر بیشتر هم بخواهم می توانم.[18]

اگر می توانی روزی ده جزء قرآن بخوان، اگر نمی توانی کمتر، یک جزء، یک جزء نه، روزی چند آیه بخوان. در حدیث است اگر شخصی روزی پنجاه آیه از قرآن بخواند از غافلین نوشته نمی شود. «أَفَبِهَذَا الْحَدِيثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ»[19].«ادهان»به قرآن چیست؟ اول اینکه بلد نباشی قرآن بخوانی.

  1. اینکه قرآن بخوانی ولی تدبر نکنی: «أَفَلاَ يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ»[20].«قُلْ هُوَ اللَّهُ»را بخوان، یک سوره از قرآن را بخوان اما در آن تدبر کن. تدبر خودش یک جایگاه ویژه دارد.

تدبر ابوطلحۀ انصاری

ابوطلحۀ انصاری قرآن می خواند تا رسید به این آیه: «لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ»[21] ای مردم! نیکی آن است که آن چیزی را که دوست داری در راه خدا بدهی.

دوباره آیه را خواند: «لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ…»در فکر فرو رفت. من چه دارم که خیلی دوستش دارم؟ باغی در مدینه داشت، آن باغ چشمۀ آبی جاری با درآمد بالایی داشت. باغش زبانزد بود، یک باغ پر آب و پر محصول داشت. خدمت پیغمبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلّم آمد و عرض کرد: یا رسول الله! این باغ مما تحبون است، من خیلی دوستش دارم. همین را می خواهم انفاق کنم. نبی مکرم اسلام صلی الله علیه وآله وسلّم فرمودند: این کار سودمندی است. این معاملۀ پرفایده ای با خداوند است. اما توصیه من این است که به خویشاوندان خود انفاق کن.[22]

انسان باید کمک و رفع نیاز را اول از بستگان خود شروع کند. لذا باغ را به آنها داد. این می شود استفاده از قرآن، «أَفَلاَ يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ».[23]

بصیرت قرآنی

مورد اول: من خاطره ای از یک آقای ژاپنی خواندم خیلی جالب بود. یک دانشمند ژاپنی به نام «کامورا»که مسلمان شده بود، گفته: من خودم تحقیق کردم. با یک مهندس مسلمان رفیق شدم و سرانجام مسلمان شدم. دو تا دختر داشتم که در توکیو تحصیل می کردند و خیلی دوست داشتم اینها هم مثل من مسلمان شوند اما مسیحی بودند. به این رفیق مهندسم – که مسلمان است – گفتم می شود به خانۀ ما بیایی و برای دخترانم صحبت کنی، شاید اینها را جذب اسلام کنی.

ایشان به منزل ما در توکیو آمد و با دخترها گفت وگو کرد. یکی از دخترها از رفیق من پرسید: اول بگو نظر قرآن شما راجع به زن چیست؟ فهمیدم ذهن اینها را با شبهه افکنی مسموم کرده اند که مثلاً در قرآن حقوق زنان نادیده گرفته شده و از این قبیل شبهه ها – اکنون هجمه­ها علیه دین اسلام زیاد است. خود آنها زن را به یک کالا، به یک ابزار و وسیلۀ جذب شهوت، لاابالی گری و اباهی گری تبدیل کرده اند. –

من به ایشان گفتم: اسلام برای زنان کرامت قائل است و آیه 35 سوره احزاب را نوشتم و به آنها دادم:

«إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا».

خداوند در این آیه در ده مورد زن و مرد را در کنار هم گذاشته: مسلمان، صابر، ذاکر، صادق و…

هفتۀ بعد آمدند گفتند: ما می خواهیم مسلمان شویم. عجب کرامتی! تدبر در این آیه ما را به اسلام کشاند.

البته چون مخارج مرد بیشتر است، ارثش هم بیشتر است. کسی که مرد خانه اش را از دست بدهد باید زندگی اش تأمین شود، زن، مادر، فرزند. به همین خاطر دیۀ مرد بیشتر است.

آقای کومورا در مصاحبه اش در این مجله می گوید: تدبر در قرآن، دخترهای من را مسلمان کرد و به رسالت پیغمبر خدا حضرت محمد (صلی الله علیه وآله وسلم ) اعتقاد پیدا کردند.[24]

مورد دوم: قیس بن عاصم کافر بود، خدمت پیغمبر (صلی الله علیه وآله وسلم) آمد. پیغمبر (صلی الله علیه وآله وسلم) هم سوره الرحمن را برایش خواند.

قیس عرضه داشت: یک بار دیگر تکرار کنید. پیامبر تا سه مرتبه سورۀ الرحمن را خواند و قیس مسلمان شد. این می شود تدبر در قرآن.

  1. قرائت قرآن سبب ازدیاد ایمان: خداوند در سورۀ انفال می فرماید: «وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا»[25]. وظیفۀ دیگر ما که به قرآن سستی نشود این است که هرگاه خوانده می شود باید ایمان انسان زیاد شود. مصیبت دیده وقتی قرآن می خواند باید صبور شود. کسی که ترسیده وقتی قرآن می خواند باید آرام شود. انسان حریص وقتی قرآن می خواند باید حرصش از بین برود، این خیلی مهم است.

مورد سوم: پسر جوان مرحوم آیة الله سید عبدالله شوشتری از دنیا رفت. آن زمان ایشان امامت جمعه را به عهده داشت و همان روز هم موقع نماز جمعه بود. بلند شد به نماز جمعه آمد. سورۀ جمعه را در رکعت اول و سورۀ منافقون را در رکعت دوم خواند تا رسید به آیه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَن ذِكْرِ اللَّهِ»[26]؛ ای مردم! نه اولاد و نه مال، مانع ذکر خدا نشود. وقتی به این آیه رسید، ذهنش مشغول شد. دوباره آیه را خواند: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا…»بار سوم خواند و نماز را به اتمام رساند. مستمعین آمدند سؤال کردند چرا این آیه را سه مرتبه خواندی؟

گفت: دفعۀ اول خواندم یاد داغ جوانم افتادم خیلی سخت بود. مرتبۀ دوم آرام شدم. خدا خودش می فرماید: مال و اولاد نباید مانع ذکر خدا شود. پس مرتبۀ سوم خواندم داغم به صفر رسید مثل اینکه داغی ندیدم و آرام شدم.

این است «زَادَتْهُم اِیماناً». اینکه قرآن کریم می فرماید: «اَفَبِهَذَا الْحَدِيثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ»من البته موارد زیادی را یادداشت کرده ام. گفت:

                 گر در خانه کس است                          یک حرف بس است

قرائت، تدبر، ایمان و دواگرفتن از قرآن. مگر می شود یک انسان کینه ای، سورۀ یوسف را بخواند و کینه اش برطرف نشود؟! یک جوانِ شهوانی قصۀ یوسف را بخواند و شهواتش را مهار نکند؟! یک آدم مصیبت دیده، قصۀ ایوب را بخواند و صبر ایوب را نگیرد؟! یک انسان ثروتمند داستان قارون را بخواند، داستان سلیمان را بخواند و باز دنبال دنیا باشد؟!

عزیزان من! باید در زندگی ما پایۀ قرآن کارآمد شود. قرآن باید به روز شود. نه اینکه وقتی صدای قرآن را می شنوند بپرسند کی از دنیا رفته و یاد مصیبت و قبرستان بیافتند. عزیزان من! قرآن کتاب حیّ است. در حدیث است که: «الْقُرْآنُ حَیْ لا یَمُوتُ»[27] زنده ای است که نمی میرد. آن را نمیرانید.

همچنین روایت داریم قرآن غنای محض است، بی نیازی محض است؟ «لَوْ مَاتَ مَنْ بَیْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ لَمَا اسْتَوْحَشْتُ بَعْدَ أَنْ یَکُونَ الْقُرآنُ مَعِی» [28]

امام سجاد (علیه السلام ) فرمودند: اگر همۀ عالم از دنیا بروند، ولی قرآن با من باشد، من نمی ترسم و وحشت نمی کنم.[29]

سخن گوته دربارۀ قرآن

اکنون می خواهم کلام یک غیر مسلمان را برایتان بگویم.

گوته، آن دانشمند آلمانی، شاعر و ریاضی دان بزرگ می گوید: من با قرآن خیلی بیگانه بودم، کشیش ها ما را ترسانده بودند. وقتی به قرآن مراجعه کردم دیدم این کتاب شایسته است جهان را اداره کند و سرانجام یک روز این کار را خواهد کرد.[30]

سخن گوستاولبون دربارۀ قرآن

گوستاولبون، دانشمند فرانسوی در کتاب «تاریخ اسلام و عرب»می گوید: زیباترین نظام اخلاقی را قرآن دارد. هر چه کتاب در اخلاق نوشته اند و هر چه کتاب آمده، هیچ کدام نظام اخلاقی قرآن را ندارد.

با قرآن مأنوس باشید قرآن شفاست، قرآن هدایت است، قرآن تبیان است. بنگریم چگونه درمان دردهایمان را از قرآن بگیریم؟ دیدم کتاب های بسیاری نوشته شده، مثلاً فرض کنید اگر سرت درد می کند دستت را روی شقیقه ات بگذار و هفت مرتبه آیه دوم و سوم سوره طلاق را بخوان.

اگر می خواهی ثروتمند شوی سورۀ واقعه را بخوان.

اگر می خواهی عذاب از میت برداشته شود، هفت مرتبه سورۀ «انا انزلناه»را بخوان. اینها را داریم اما بحث من این آثار نیست. این اثرها بر قرآن مترتب است. مرحوم علامه مجلسی می گوید: بر بیش از هزار مریض سورۀ حمد را خواندم، خوب شدند. اما بحث من این نیست، فراتر از این است.

مسایلی از جمله اضطراب، ترس، افسردگی، بهم ریختگی، ضعف اعصاب، سوءظن، بدبینی، روابط بد خانوادگی و نگرانی، امروزه گریبان گیر جامعۀ ما شده است که قرآن برای همۀ این موارد راهکار دارد. اما چگونه می شود از قرآن به دست آورد؟

«شِفاءٌ لِما فِی الصُّدُور»، پنجاه و هفتمین آیه از سورۀ یونس است که این را ادعا کرده، اما چگونه می توان از قرآن بیرون آورد. امروز بحث من به مقدمه گذشت، ان شاءالله از فردا هر کدام از دردها را که بگویم درمانش را هم از قرآن خواهم گفت.

این دعای پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) بود: خدایا! صدر ما، قلب ما، زبان ما و وجود ما را با قرآن نورانی بفرما.

خدایا! این کتاب را در میان ما زنده و پویا و همۀ ما را عمل کنندۀ به آن قرار بده.

روضۀ قرآن خواندن سر امام حسین علیه السلام

آری قرآن احترام دارد. قرآن خوان هم احترام دارد. ابا عبدالله (علیه السلام) روز عاشورا زمانی که بالای سر حبیب آمد یک جمله فرمود. حبیب در یک شب یک ختم قرآن می کرد. کسانی که کربلا بودند فضایل زیادی داشتند؛ برخی اصحاب پیغمبر بودند و شجاعت زیادی داشتند. اما امام حسین (علیه السلام) بر این صفت حبیب دست گذاشت و فرمود: «لله درّک یا حبیب».

این عبارت روی قبرش نوشته شده است. من هر وقت کربلا می روم می گویم: ای حبیب تو کسی هستی که ابا عبدالله (علیه السلام) از تو تعریف کرد واسطه شو.

للهِ دَرّکَ یا حَبِیبُ     لقد کُنْتَ فاضِلا

ای حبیب! خدا اجرت بدهد تو فاضل بودی. در یک شب ختم قرآن می کردی.[31]

امام حسین (علیه السلام) از قرآن خوان تجلیل کرد آن هنگام که بالای سر قاری قرآن آمد، صورت بر صورتش گذاشت. یعنی ای مردم! قاری قرآن محترم است. قرآن خوان احترام دارد. خودش در جمله ای فرمود: «مِنَ الْمُؤْمِنینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْه».[32]

بالای سر همۀ شهدایی که آمد این آیه را خواند. روز عاشورا قرآن خواند. هر کس می آمد با او وداع کند، قرآن می خواند.

علی اکبر (علیه السلام) که به میدان می رفت به پشت سر او نگاه می کرد و قرآن می خواند: «إِنَّ اللّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا».[33]

حسین (علیه السلام) قرآن ناطق است، حسین (علیه السلام) ترجمان قرآن است، حسین (علیه السلام) تجلی قرآن است. من عرض می کنم یا ابا عبدالله! قرآن خوان را تکریم کردی، از قرآن تجلیل کردی، برای شهدا قرآن خواندی، شب عاشورا فرصت گرفتی تا نماز و قرآن بخوانی و دیگران را هم سفارش کردی قرآن را احترام کنند. اینها مسایلی بود که هم در روایات آمده و هم مردم کوفه و شام این روایات را شنیده بودند. لحظه ای که سر ابا عبدالله بالای نیزه شروع به خواندن قرآن کرد زید بن ارقم می گوید: من در غرفه بودم، شنیدم صدای قرآن می آید، با خود گفتم این صدا آشناست.

«أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَابَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيمِ كَانُوا مِنْ آيَاتِنَا عَجَبًا»[34].

یک وقت نگاه کردم دیدم سر فرزند فاطمه (علیه السلام) است.[35]

رَأْسٌ زُهْرِیٌّ قَمَرِیٌّ     أَشْبَهُ الْخَلْقِ بِرَسُولِ الله[36]

نقل است همین طور که صدای قرآن شنیده می شد یک وقت زینب کبری (علیها السلام) خطبه اش را متوقف کرد. رو به برادر کرد و گفت:

مَا تَوَهَّمْتُ یَا شَقِیقَ فُؤَادِی     کَانَ هَذَا مُقَدَّراً مَکْتُوبَا

برادر جان! همۀ مصیبت ها را دیدم. ببین چگونه دختر کوچکت دارد خیره خیره نگاه می کند. تو مرا توصیه به صبر کردی و من هم صبر می کنم. اما حسین جان:

یَا أَخِی فَاطِمَ الصَّغِیرَةَ کَلِّمْهَا     فَقَدْ کَادَ قَلَبُهَا أَنْ یَذُوبَا[37]

داداش، دو جمله با دختر کوچکت سخن بگو، می ترسم همین جا روح از بدنش جدا شود.

در تلاوت قرآن از دو لب لعل افشان     سنگ کوفیانش بود مزد خواندن قرآن

شاید گفته باشد عمه جان! مگر بابام قرآن نمی خواند، پس چرا سنگش می زنند؟!

وَ سَیَعْلَمُ الَّذینَ ظَلَمُوا أَیَّ مُنْقَلَبٍ یَنْقَلِبُونَ.

[1] – یونس، 57.

[2] – طارق، 14 – 13

[3] – نحل، 89.

[4] – قال سَمِعتُ رَسُولَ اللهِ صلی الله علیه وآله وسلّم یَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ص یَقُولُ أَتَانِی جَبْرئِیلُ فَقَالَ یَا مُحَمَّدُ سَیَکُونُ فِی أُمَّتِکَ فِتْنَتةٌ قُلْتُ فَمَا الْمَخْرَجُ مِنْها فَقَالَ کِتَابُ اللهِ فِیهِ بَیَانُ مَا قَبْلَکُمْ مِنْ خَیْرٍ وَ خَبَرُ مَا بَعْدَکُمْ وَ حُکْمُ مَا بَیْنَکُم

[5] – نهج البلاغه، خطبه 176

[6] – بحارالانوار، ج 89، ص 179

[7] – التهذیب، ج 6، ص 121

[8] – نهج البلاغه، 204

[9] – واقعه، 76 – 75.

[10] – تین، 1.

[11] – واقعه، 77.

[12] – همان، 78

[13] – همان، 79

[14] – اسراء، 82.

[15] – واقعه، 80

[16] – همان، 81.

[17] – بحارالانوار، ج 89، ص 189.

[18] – المناقب، ج4، ص 360.

[19] – واقعه، 81.

[20] – نساء، 82.

[21] – آل عمران، 92.

[22] – مجمع البیان و صحیح بخاری و مسلم ذیل آیه.

[23] – نساء: 82

[24] – جاذبه قرآن، علی کریمی جهرمی، ص 77.

[25] – انفال، 2.

[26] – منافقون، 9

[27] – منافقون، 9

[28] – وسائل الشیعه، ج6، ص 168

[29] – کافی، ج2، ص 602

[30] – پنج گام، ص 200.

[31] – در کربلا چه گذشت، ترجمه نفس المهموم، ص 248.

[32] – احزاب، 23.

[33] – آل عمران، 33.

[34] – کهف، 9.

[35] – در کربلا چه گذشت، ترجمه نفس المهموم، ص 377؛ منتهی الآمال، ص 571.

[36] – بحارالانوار، ج 45، ص 114.

[37] – بحارالانوار، ج 45، ص 115.

فضيلت ماه رمضان

حجت الاسلام والمسلمین فرحزاد

 قال رسول الله : «أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَيْكُمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ»[1]

دريـغا که فصل جواني گذشت                  به لـهـو و لـعب زندگاني گذشت

دريـغـا بي مـا بـسـي روزگـار                  برويـد گل و بـشـکـفـد نوبهار

کساني که از ما به غيب اندرند                   بيايند و بـر خـاک ما بگـذرند

بسي تيرو دي ماه وارديبهشت                    بيايد که ما خاک باشيم وخشت

چرادل بر اين کاروان گه نهيم                    که ياران برفتند و ما در رهيم

بـيـا تـا بـرآريـم دسـتـي ز دل                  که نـتـوان برآورد فردا زگل

فوائد صلوات

يکي از اعمال مبارک رمضان در ميان مستحبات ذکر صلوات است در خيلي از روايات صلوات ، کلمه مداومت آمده است «من أكثر فيه من الصلاة عليَّ ثقل الله ميزانه يوم تخفف الموازين»[2] پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم فرمود: هر کسي در دنيا زياد صلوات بفرستد خدا در قيامت ميزان حسناتش را سنگين مي کند روزي که همه ميزان ها سبک است «فَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَهُوَ فىِ عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ»[3] اگر کسي ميزان حسناتش سنگين باشد او در بهشت دائماً در خوشي خواهد بود و اگر کسي ميزان حسناتش سبک باشد نعوذ بالله جايگاهش جهنم خواهد بود.

ارزش اعمال در آخرت

در قيامت همه اعمال انسان ها را سنجش و ارزش يابي و وزن مي کنند «وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ»[4] همه مان را ارزيابي مي کنند مي گويند زماني هارون در حمام خلوت کرده بود، بهلول وارد حمام شد به بهلول گفت من هارون خليفه زمان هستم و کل اين سرزمين زير سلطه من است، فکر مي کني من چقدر ارزش دارم. بهلول نگاهي کرد و گفت فکر نکنم بيشتر از پنجاه درهم ارزش داشته باشي. هارون گفت پنجاه درهم که فقط پول لُنگي است که به خودم بسته ام. بهلول گفت من هم همان را حساب کردم خودت که قيمت نداري تو هيزم آتش جهنم هستي روز قيامت سنجش مي شود که انسان ها به کدام درجه لياقت دارند بعضي ها هستند که اهل بهشت هستند و بعضي هم لياقتشان فقط جهنم است.

وجوب شکر نعمت

امام جواد علیه السلام مي فرمايد «نِعْمَةٌ لَا تُشْكَرُ كَسَيِّئَةٍ لَا تُغْفَرُ»[5] اگر کسي نعمتي را شکرگذاري نکند مانند گناه نابخشودني است يعني انسان بايد به نعمت هايي که خدا داده است شکرگذاري کند «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ»[6] ميليون ها انسان کافرند و خدا را نمي شناسند ولي خدا به ما عنايت کرده که خدا را بشناسيم و نماز بخوانيم و روزه بگيرم و از خدا بخواهيم که نعمتش را بر ما تمام کند و آن اين است ما را توفيق دهد اعمالمان را با اخلاص و براي رضايت خدا انجام بدهيم در اين دنيا هيچ وقت از وليّمان امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف غافل نشويم. خيلي از مريض ها هستند که آرزو دارند که کاش سالم بودند و آنها هم مي توانستند روزه بگيرند و در اين مراسم شرکت کنند.

راضي بودن به رضاي الهي

بدانيم که همه عالم در قبضه مشيت خداست آن چه که در اختيار ما نيست و مشکلاتي که خودمان مقصر آن نيستيم و دست خداست بايد راضي باشيم و هميشه بگوييم «الحمد للّه على كل حال»[7]  «الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ نِعْمَةٍ»[8]  «الحمد للّه كما هو اهله»[9]. اين را بدانيم که خدا هيچ وقت بد بنده را نمي خواهد و اگر هم بلايي را مي فرستد براي پاک کردنش از غبار گناه است.

هميشه دعايمان اين باشد که خدايا ما را توفيق بده که در زندگي از پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و اهل بيت عليهم السلام الگو بگيريم و بنده تو باشيم و عرض کنيم خدايا توفيق بده که در آخرت هم با پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و اهل بيتش عليهم السلام محشور بشويم.

به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست      عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست

به حلاوت بخورم زهر که شاهد ساقيست          به ارادت ببرم درد که درمان هم از اوست

از اين نظر که همه موجودات مخلوق خدا هستند اگر انسان عاشق عالم بشود، عين توحيد است. ابولهب که اسمش در قرآن آمده است نمي شود بي وضو به اسمش دست زد هر چند که خدا هم لعنتش کرده است و ما هم بايد لعنش کنيم.

گر رود سر برنگردد سرنوشت             ايـن سـخـن  با آب زر بـايـد نوشت

سرنوشت ما به دست ديگريست          خوشنويس است و نخواهد بد نوشت

فضيلت زمانها و مکانهای خاص

يکي از سيره هاي پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم ما اين بود که مردم را براي رمضان و اعمالش آماده مي کردند «هُوَ شَهْرٌ دُعِيتُمْ فِيهِ إِلَى ضِيَافَةِ اللَّهِ وَ جُعِلْتُمْ فِيهِ مِنْ أَهْلِ كَرَامَةِ اللَّهِ أَنْفَاسُكُمْ فِيهِ تَسْبِيحٌ وَ نَوْمُكُمْ فِيهِ عِبَادَةٌ وَ عَمَلُكُمْ فِيهِ مَقْبُولٌ وَ دُعَاؤُكُمْ فِيهِ مُسْتَجَابٌ»[10]

همه زمان ها براي خداست ولي ماه رمضان کرامت ويژه اي دارد «سَيِّدُ الشُّهُورِ»[11] است يعني آقاي همه ماه ها است شب قدر يک شب است ولي از هزار ماه فضيلتش بيشتر است که يک سوره مستقل خدا در منقبت اين شب نازل کرده است.

همه مکان ها براي خداست ولي مسجد و مشاهد مشرّفه و خانه خدا يک شرافت خاص نسبت به مکانهاي ديگر دارند همه مسلمانها اگر مستطيع شدند واجب است براي زيارت خانه خدا بروند و حجرالاسود را ببوسند و زيارت کنند.

همه مخلوقات براي خدا هستند اما پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم ما گل سرسبد همه مخلوقات همه انبيا و اوليا هستند «أَنَّهُ سَيِّدُ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ»[12] اما پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم بهترين عبد کامل خداست «يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ خَلِيلِي وَ حَبِيبِي وَ صَفِيِّي وَ خِيَرَتِي مِنْ خَلْقِي أَحَبُّ الْخَلْقِ إِلَيَّ»[13]

ویژگی خاص ماه رمضان

ماه مبارک رمضان ويژگي هاي مهمي دارد که مخصوص خودش است. يک ويژگي بسيار مهمي که دارد اين است که ماه برکت است. گاهي آدم از مالي که به دست آورده استفاده زيادي مي کند ولي برخي اوقات برکت ندارد.

آيت الله استادي نقل کرده است: که يک آقايي به يک مرجعي خمسي داد و اين پول وقتي به دست اين مرجع رسيد خيلي از گره ها را باز کرد براي خيلي ها جهاز تهيه شد خيلي از نيازمندان نيازشان برطرف شد. مرجع پرس و جو کرد که صاحب اين مال چه کسي است. فهميدند صاحب مال يک سرهنگي است شخصي را از طرف دفتر براي ديدن اين سرهنگ به تهران رفت مي گفت که ظاهر زندگيش نشان نمي دادکه آدم با برکتي باشد سؤال کرد که شما در زندگي تان چه کرديد که اين همه برکت داريد. سرهنگ تعريف مي کند که در اوايل ازدواجش خانمش معلول و زمين گير مي شود ولي به خاطر خدا با اين زن مي سازد و از او پرستاري مي کند و خدا هم به او اين لطف و عنايت را مي کند.

اين ماه مبارک آن قدر برکت دارد که خدا فرموده هر کسي يک آيه در اين ماه بخواند مانند اين است که يک ختم قرآن در ماه هاي ديگر کرده باشد. پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم فرمود: هر کسي در اين ماه دو رکعت نماز مستحب بخواند برايش برات آزادي از آتش جهنم داده خواهد شد.

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله و سلم مي فرمايد: «لو يعلم العباد ما في رمضان لتمنت أن يكون رمضان سنة»[14] يعني اگر مردم مي فهميدند که در ماه رمضان چه خبر است آرزو مي کردند که اي کاش همه ماه هاي سال رمضان بود.

اميرالمؤمنين عليه السلام مي فرمايد: «فضيلت ماه رمضان بر ديگر ماه ها مثل برتري ما امامان عليهم السلام بر انسان هاي ديگر است». آيا مي شود امام را با کسي مقايسه کنيم؟ مي شود امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف را با کسي مقايسه کرد؟ يک موي امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف برتر از تمامي عالم است. اصلا برکات عالم به برکت اين آقا است. «لَا يُقَاسُ بِنَا أَحَدٌ»[15]

ذکر مصيبت حضرت زهرا علیها السلام

اگر قبر حضرت زهرا علیها السلام مخفي شد خدا يک قبر ديگر و يک فاطمه ديگر که قائم مقام آن فاطمه است در شهر قم ظاهر کرده که مردم از اينجا با حضرت زهرا علیها السلام ارتباط برقرار کنند حضرت معصومه علیها السلام فاطمه ثاني است.

امام يازدهم عليه السلام فرمود که ما حجت خدا بر خلق هستيم ولي مادرمان فاطمه زهرا علیها السلام حجت بر ماست. يعني بر امامان عليهم السلام مي تواند فرمان دهد. روايت داريم که روز قيامت حضرت فاطمه زهرا علیها السلام در صحراي محشر پيراهن غرق به خون اباعبدالله عليه السلام را مي آورد و مي فرمايد خدايا تو حکم کن بين کساني که به فرزندم، به حسينم جرم و جنايت کردند و بعد اين دعا را مي خوانند «اللهم اشفعني فيمن بکي علي الحسين» اي خدا هر کس براي حسينم گريه کرده من مي خواهم شفاعتش کنم شفاعت من را بپذير. خدمت عالم بزرگي در اصفهان بودم به ايشان گفتم آقا شما پير شده ايد در شب اول قبر و قيامت اميدتان به چه است فرمودند فلاني اميدم به گريه هايي که براي حضرت فاطمه زهرا علیها السلام کرده ام و به محبت حضرت است.

اما چه گذشت به دل اميرالمؤمنين عليه السلام آن لحظاتي که بدن حضرت زهرا علیها السلام را به قبر گذاشت. ديد محرمي نيست به او کمک کند اما ديد دست هايي شبيه دست هاي پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم ظاهر شد گفت علي جان امانت ما را بده آقا وارد قبر شدند بدن آزرده حضرت زهرا علیها السلام را در قبر گذاشتند.

اي خدا در نيمه هاي شب حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام چه دلي داشت در نيمه هاي شب صورت آزرده حضرت زهرا علیها السلام را بر روي خاک گذاشت. آقا از قبر بيرون آمدند و روي قبر را پوشاندند. با دست مبارک روي زهرا علیها السلام خاک ريخت. اما بعد از دفن شدن همه غم هاي عالم بر دل حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام هجوم آورد. چکار کند تا دلش آرام بگيرد. يک وقت آقا خم شد و صورت به خاک قبر زهرا علیها السلام گذاشت. کربلا هم حضرت اباعبدالله عليه السلام کنار بدن علي اکبر عليه السلام دلش آرام نشد ديدند خم شد و صورت به صورت علي گذاشت. «لاحول ولاقوة الا بالله»[16]

[1] – وسائل الشيعة / شيخ حرعاملي / 10 / 313 / 18- باب تأكد استحباب الاجتهاد في…ص:303.

[2] – فضائل الأشهرالثلاثة / شيخ صدوق / 77 / كتاب فضائل شهر رمضان….. / ص: 71.

[3] – سورة القارعه:6،7

[4] – الأعراف: 8.

[5] – بحارالأنوار / مجلسي / 68 / 53 / باب 61- الشكر….. / ص: 18.

[6] – الأعراف: 43.

[7] – الأخلاق / سيدعبدالله شبر / 1 / 237 / (الفصل الأول فى فضله….. / ص: 235.

[8] – وسائل الشيعة / شيخ حرعاملي / 7 / 223 / 48- باب نبذة مما يستحب أن يقال كل يوم…ص:219.

[9] – شرح دعاى صباح(خوئى) / 1 / 42 / تحقيق عرشى و تنبيه سماوى….. / ص: 39.

[10] – أمالي الصدوق / 93 / المجلس العشرون ….ص:93.

[11] – الكافي / شيخ کليني / 4 / 67 / باب فضل شهر رمضان….. / ص: 65.

[12] – من لايحضره الفقيه / شيخ صدوق / 2 / 602 / باب زيارة قبر الرضا أبي الحسن…ص:602.

[13] – بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار / مجلسي / ج 25 / 19 / باب 1 بدو أرواحهم و أنوارهم و طينتهم ع و أنهم من نور واحد….. / ص: 1.

[14] – فضائل الأشهرالثلاثة / شيخ صدوق / 140 / خبر وداع شهر رمضان….. / ص: 139.

[15] – وسائل الشيعة / شيخ حرعاملي / 10 / 312 / 18- باب تأكد استحباب الاجتهاد في…ص:303.

[16]– الكافي / شيخ کليني / 1 / 230 / باب ما أعطي الأئمة ع من اسم الله…ص:230

فضیلت شب قدر و اعمال آن

الحمد لله ربّ العالمین و الصلاة و السلام علی نبیّه و صفیّه و نجیبه محمّد سیّد الانبیاء و المرسلین و علی عترته الطیبین الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم من الآن الی قیام یوم الدین.

قال الله تبارک و تعالی فی کتابه المجید و فرقانه الحمید:

بسم الله الرحمن الرحیم انّا انزلناه فی لیّلة القدر و ما أدراک ما لیلة القدر لیلة القدر خیر من الف شهر تنزّل الملائکة والروح فیها بإذن ربّهم من کل أمر سلام هی حتّی مطلع الفجر.[1]

به نام خداوند بخشنده مهربان به یقین ما (قرآن) را در شب قدر نازل کردیم و تو چه می دانی شب قدر چیست؟! شب قدر بهتر از هزار ماه است فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان برای تقدیر هر امری نازل می شوند شبی است سلامت برکت و رحمت تا طلوع فجر.[2]

خداوند در سوره مبارکه قدر می فرماید ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم.

امشب شب قدر، شب شهادت امیر مؤمنان علی علیه السلام، شب بسیار عظیم و ارزشمندی است هر که در این شب از خداوند متعال چیزی تقاضا کند خداوند خواسته های او را برآورده می کند و موضوع سخن ما سه بخش دارد.

بخش اول : فضیلت ماه رمضان و شب قدر

در فضیلت ماه رمضان و شب قدر پیامبر گرامی می فرماید:

«نوم الصائم عبادة و صمته تسبیح و دعاؤه مستجاب و عمله مضاعف ان للصائم عند افطاره دعوة لاتردّ». [3]

یعنی خواب روزه دار عبادت، سكوت او تسبيح، دعايش پذيرفته و عملش دو چندان است. دعاى روزه دار به هنگام افطار از درگاه خدا رد نمی شود.

1- شب قدر شب نزول قرآن است «انّا انزلناه فی لیلة القدر» و یا «شهر رمضان الّذی انزل فیه القرآن»[4]

قرآن کتابی است جهانی «قل یا اهل الکتاب تعالوا الی کلمة»[5] قرآن کتابی است کامل و همیشگی «تبیانا لکل شیء»[6] که هدایت و قانون بشر می باشد «الم ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین»[7]

2- شب فرود آمدن ملائکه های رحمت است : «تنزل الملائکة و الروح فیها بإذن ربّهم من کل امر»[8]

3- شب قدر شب خیر، شب برکت و رحمت است «لیلة القدر خیر من الف شهر»[9]

4- شب قدر، شب سلامت و شب مقدرات است «سلام هی حتّی مطلع الفجر»[10] پس شب قدر شب اندازه گیری است خداوند متعال در آن شب حوادث سال را یعنی از این شب تا شب قدر دیگر ؛ زندگی، مرگ، رزق، سعادت، شقاوت و چیز های دیگر را مقدر می نماید.[11]

5– شب قدر، شب استغفار و قبول توبه است امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید:

«لكل داءٍ دواءٌ و دواءُ الذُنوب الاستغفار»[12] براي بهبودي هر دردي دوائي است و براي جبران گناهان طلب مغفرت مي‌باشد.

6- شب استجابت دعا است «دعاؤه مستجاب» پس ما دعایی می کنیم و شما آمین بگویید تا به برکت آمین شما عزاداران تمام دعاهای ما مستجاب شود.

بخش دوم : اعمال شب قدر

1- غسل مستحب است وقت انجام غسل نزدیک غروب آفتاب است؛

2- خواندن دو رکعت نماز شب قدر، که در هر رکعت اول بعد از حمد هفت مرتبه توحید بخواند و بعد از نماز هفتاد مرتبه «استغفر الله و اتوب الیه» بگوید؛

3- احیاء و شب زنده داری است؛

4- قرآن را به سر بگذارد؛

5- زیارت امام حسین علیه السلام است؛

6- خواندن نماز صد رکعت است؛

7- خواندن دعای مخصوص شب قدر و دعای جوشن کبیر است.

بخش سوم: شهادت مظلوم عالم حضرت علی بن ابی طالب علیهما السلام

طبق روایت وارده شب نوزدهم ماه مبارک رمضان امام عالی مقام در خانه ام کلثوم مهمان بود موقع افطار سه لقمه غذا خورد سپس به عبادت پرداخت و هر چه طلوع فجر نزدیک می شد تشویش و ناراحتی ایشان بیشتر می شد ام کلثوم پرسید پدر جان چرا امشب مضطرب هستید فرمود دخترم احساس می کنم که لقای حق فرا رسیده است نزدیک سحر امام برای ادای نماز صبح به مسجد رفت اذان صبح گفت و خفتگان را بیدار نمود و ابن ملجم را نیز بیدار کرد سپس به محراب رفت به نماز ایستاد و در سجده آخر ابن ملجم با شمشیر زهر آلود ضربتی به سر مبارک فرود آورد و فرق مبارکش را تا پیشانی شکافت و خون از سر مبارک علی علیه السلام جاری شد و محاسن شریف رنگین شد و در آن حال فرمود: «بسم الله و بالله و علی ملة رسول الله فزت و ربّ الکعبه» در آن هنگام بین زمین آسمان ندا آمد و می گفت: «تهدمت والله ارکان الهدی و انطمست اعلام التقی و انفصمت العروة الوثقی قتل ابن عم المصطفی قتل علی المرتضی قتله الاشقیاء»

با این صدا حسنین هراسان از خانه به مسجد دویدند امام را در گلیم گذاشته به خانه آوردند و طبیب را خبر کرد[13] وقتی طبیب زخم سر را مشاهده کرد شاعر می گوید

طبیبا وا مکن زخم سرم را             مسوزان قلب زینب دخترم را

طبیب زخم سر مبارک را نگاه کرد گفت این زخم قابل علاج نیست زیرا زخم شمشیر زهر آلود به مغزش رسیده و امید خوب شدن نیست و چنین شبی امام المتقین به لقاء الله پیوست و بنابر وصیت خود آن حضرت شبانه دفن کرد اما «لایوم کیومک یا اباعبدالله الحسین» وقتی ظهر عاشورا امام عالی مقام به شهادت رسید و اهل بیت را به اسارت بردند و بدن های نازنین شان بدون غسل و کفن ماند وقتی زینب کبری وارد قتلگاه شد با صدای اندوهگین می گریست و می فرمود:

«وامحمداه، صلی علیک ملیک السّماء هذا حسین بالعراء، مرمّل بالدّماء، مقطّع الاعضاء واثکلاه و بناتک سبایا الی الله المشتکی و الی محمد المصطفی و الی علیّ المرتضی و الی فاطمة الزهراء و الی حمزة سیدالشهداء وا محمداه، و هذا حسین بالعراء تسفی علیه ریح الصباء، قتل اولاد البغاء، واحزناه، وا کرباه، یااباعبدالله، الیوم مات جدی رسول الله، یا اصحاب محمد، هؤلاء ذریّة المصطفی یساقون سوق السبایا»[14]

و سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون.

[1].  قدر 1 -5

[2]. ترجمه آیت الله مکارم شیرازی

[3] . میزان الحکمۀ، ری شهری ، ج 5 ، ص 468

[4]. بقره ، 185 .

[5] .آل عمران ، 64 .

.[6] نحل ، 89 .

[7]. بقره 1 -2 .

[8]. قدر، 4 .

.[9] قدر ، 3 .

.[10] قدر ، 5 .

.[11] ترجمه المیزان ، ج 20 ، 559 .

[12]. وسائل الشیعه ، ج 11 ، ص 354 .

علی کیست؟، فضل الله کمپانی  [13]

لهوف، سید ابن طاووس [14]

فضیلت دعا و راز و نیاز با خدا

بسم الله الرحمن الرحیم

 الحمد لله رب العالمین بارئ الخلائق أجمعین و الصلاة و السلام علی عبدالله و رسوله و حبیبه و صفیّه سیدنا و نبینا و مولانا أبی القاسم محمد و علی آله الطیبین الطاهرین المعصومین و لعنة الله علی أعدائهم أجمعین من الآن الی لقاء یوم الدین.

قال الله الحکیم فی کتاب الکریم : «و قال ربکم ادعونی استجب لکم إن الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین». [1]

فضیلت دعا و راز و نیاز با خدا

معنای دعا

موضوع صحبتم درباره فضیلت دعا و مناجات با خداست، دعا به معنای خواندن، درخواست و طلبیدن است. در اصطلاح فرهنگ و علوم اسلامی، دعا خواندن و خواستن از پروردگار عالم است؛ بلکه خواندنی است که از روی صدق و اخلاص، اصرار و الحاح و عجز و التماس باشد. خواندنی که نشان دهنده نیاز انسان و یا ترس از محیط ستم ستمگران و فشارهای روحی در زندگی است. بنابراین بسیاری از اوقات، قطرات اشک دعا کننده گواه صادقی بر دلدادگی، عشق و پرستش و نیازمندیش به درگاه خداوند متعال است.

حنان بن سدیر می گوید به امام باقر علیه السلام عرض کردم : کدام عبادت بهتر است؟

در جوابم فرمود: «ما من شئ أفضل عندالله عزوجل من أن یسأل و یطلب مما عنده»[2] هیچ چیزی نزد خدای عزّوجلّ با ارزش تر از این نیست که بنده ای از خدا طلب حاجت نماید.

لذا خداوند سبحان در آیه ای که در صدر سخنانم عنوان کردم، می فرماید:

(مرا بخوانید تا دعای شما را اجابت کنم) و از این آیه ‌شریفه چند نکته استفاده می شود:

اول : اینکه دعا کردن محبوب الهی است و خواست خود اوست یعنی خدا دعا کردن را دوست دارد.

دوم : اینکه بعد از دعا کردن بلافاصله وعده اجابت داده شده است.

ولی می دانیم این وعده یک وعده مشروط است نه مطلق، زیرا دعایی به هدف اجابت می رسد که شرایط لازم در خود دعا و دعا کننده موجود باشد.

 سوم: اینکه دعا خود یک نوع عبادت است چرا که در ذیل همین آیه واژه عبادت بر دعا اطلاق شده آنجا که می فرماید: «إنّ ألّذینَ یَستکبِرونَ عَن عِبادَتی» و این جمله تهدید شدید به کسانی است که از دعا کردن خوداری می کنند که می فرماید:«کسانی که از عبادت من استکبار می ورزند به زودی با ذلت و خواری وارد دوزخ می شوند».

و خداوند متعال در آیه دیگر می فرماید:

«وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لِي وَ لْيُؤْمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ»[3]

در شأن نزول این آیه شریفه گفته اند: کسی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم پرسید:

آیا خدای ما نزدیک است تا آهسته با او مناجات کنیم یا دور است تا با صدای بلند او را بخوانیم که این آیه شریفه نازل شد و به آنها پاسخ داد: خدا به بندگانش نزدیک است.[4]

 و در جای دیگر می فرماید: «و نحن أقرب الیه من حبل الورید» خداوند از رگ گردن به شما نزدیک تر است.[5]

نکته جالب اینکه خداوند در آیه 186سوره بقره هفت مرتبه به ذات پاک خود اشاره کرده و هفت بار به بندگان، و از این راه نهایت پیوستگی و قرب و ارتباط و محبت خود را نسبت به آنان مجسم ساخته است.

امام صادق علیه‌السلام می فرماید: در نزد خداوند مقاماتی است که بدون دعا کسی به آن نمی رسد.[6]

و در حسن ختام عرایضم حدیث بسیار تکان دهنده ای را از نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم درباره اهمیت فوق العاده دعا، و راز و نیاز به درگاه خالق بی نیاز باشد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

«إذا فرغ العبد عن الصلاة و لم یسأل الله حاجة یقول الله للملائکة انظروا إلی هذا عبدی أدی فریضتی و لم یسأل عنی حاجته کأنه غنی عنی خذوا صلوته فاضربوا بها وجهه».[7]

کسی که نماز بخواند و از خدا حاجتی را در خواست نکند. خدای متعال به فرشتگانش می فرماید: به این بنده‌ من نگاه کنید فریضه مرا انجام داد ولی چیزی از من نخواست گویا از من بی نیاز گشته است، نماز او را بگیرید و بر صورتش بزنید.

ذکر مصیبت مسلم بن عقیل علیه السلام

بیا حال مرا در کوچه ها امشب  تماشا کن

برای میهمان کوفیان جایی مهیا کن

چو شمعی در ره عشقت سراپا سوختم خود را

بیا پروانۀ سربازیم ای شاه امضاء کن

نمی گویم میا کوفه ولی سربسته می گویم

اگر همراه آری اکبرت را فکر لیلا کن

از همین جا دل ‌ها را روانه  حرم مسلم بن عقیل علیه السلام کنیم، ان شاء الله برویم کوفه کنار قبر مسلم بن عقیل، از آنجا هم برویم کربلا کنار قبر ابی عبدالله علیه السلام، وقتی مسلم بن عقیل وارد کوفه شد کوفیان به استقبالش آمدند، گفتند بوی حسین آمده، نائب حسین آمده، هیجده هزار نفر با مسلم بن عقیل علیه السلام بیعت کردند، هر کسی می گفت : آقا یک شبی هم خانه‌ ما بیا.

اما توطئه دشمن به جایی رسید وقتی خواست از مسجد بیرون بیاید دید همه مردم دارند دسته دسته می روند هر مادری دست جوانش را می گرفت و می برد خانه، در خانه اش را می بست.

یک وقت مسلم بن عقیل علیه السلام دید خودش تنها مانده، دنیا پرست ها همه رفتند نائب حسین فاطمه را تنها گذاشتند. میان کوچه های کوفه حیران مانده.

 مسلم بن عقیل یکه و تنها میان کوچه های کوفه می گردد همان هایی که روز اول می گفتند بیا خانه ما، قدمت روی چشم ما، همانها در خانه را به روی مسلم بستند.

آقا میان کوچه ها قدم می زد، کنار خانه ای ایستاد استراحتی کند بانویی در را باز کرد تا از فرزندش خبری بگیرد. آن بانو«طوعه» نام داشت یک وقت دید یک آقایی کنار دیوار خانه اش ایستاده، عرض کرد آقا چرا اینجا ایستاده ای؟ فرمود: خانم تشنه ام مقداری آب برایم بیاور، ظرف آب آورد به مسلم داد آقا آب را نوشید، بعد در همان جا نشست عرض کرد آقا چرا به خانه ات نمی روی؟ مگر نمی دانی شهر حکومت نظامی است؟ یک وقت صدا زد:

خانم من در این شهر خانه ندارم، دراین شهر غریبم. پرسید آقا مگر شما چه کسی هستید؟ فرمود:  من مسلم بن عقیل، نائب حسینم تا نام حضرت مسلم را شنید عرض کرد بفرمائید، خانه، خانه شماست، استقبال کرد، طوعه از مسلم پذیرائی کرد، یک شب در خانه طوعه مهمان بود.

طوعه می گوید: هر وقت بیدار شدم دیدم آقا با خالق یکتا مناجات می کند، صبح شد اطراف خانه را محاصره کردند آقا خداحافظی کردند فرمود ساعات آخر عمر من است دیشب مقداری خوابیدم در عالم خواب عمویم امیرمؤمنان علی علیه السلام را دیدم به من فرمود: الوحا الوحا، العجل، العجل، زود با شتاب به سوی ما بیا (مسلم ناراحت نباش فردا شب مهمان مایی).

شمشیر به دست گرفت در کوچه های کوفه شروع به مبارزه کرد مگر می توانند در مقابل مسلم مقاومت کنند؟! بعضی می گویند: خط امان به مسلم دادند، بعضی می گویند: چاهی جلو راه مسلم حفر کردند آنان به هر شکلی بود مسلم را دستگیر کردند. همان هایی که روز اول آقا را احترام می کردند حالا از بالای بام سنگ می زدند آتش می ریختند وقتی مسلم بن عقیل دستگیر شد صورتش خون آلود بود.

دستهایش را بستند مسلم را بالای بام دارالاماره آوردند، همه مردم جمع شده بودند دیدند آقا گریه می کند گفتند تو که می گفتی از مرگ نمی ترسی (با این همه شجاعت) چرا گریه می کنی؟ فرمود:

من برای خودم گریه نمی کنم بلکه برای آن آقایی گریه می کنم که با زن و بچه هایش به سوی شما می آید من برای غریبی امام حسین علیه السلام گریه می کنم.

طولی نکشید یک وقت دیدند بدن بی سر مسلم از بالای بام دارالاماره به زمین افتاد.

اما «لایوم کیومک یا أبا عبدالله»، اگر سر مسلم را از تن جدا کردند آنجا دخترش نبود بدن بی سر بابا را ببیند خواهرش نبود ببیند ای کاش زینب کبری سلام الله علیها هم در کربلا نمی بود که ببیند بدن بی سر برادرش امام حسین علیه السلام زیر سم اسبها، سرش بالای نیزه هاست.

سری به نیزه بلند است در برابر زینب                           خدا کند که نباشد سر برادر زینب

و سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون

[1]. غافر/ 60

[2]. وسایل الشیعه، ج7، ص30

[3] . بقره/186

[4].  تفسیر نمونه، ج1، ص466

[5].  ق/16

[6].  اصول کافی محمد بن یعقوب کلینی، ج 2، ص 338، ح 3

[7] بحارالأنوار، ج 82، ص 325، ح 18

عفو و گذشت امام علی علیه السلام

برخی از اوصاف امام علی علیه السلام

حجت الاسلام والمسلمین فرحزاد

«السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَ عَلَى الْأَرْوَاحِ الَّتِي حَلَّتْ بِفِنَائِكَ عَلَيْكَ مِنِّي سَلامُ اللَّهِ أَبَدا مَا بَقِيتُ وَ بَقِيَ اللَّيْلُ وَ النَّهَارُ وَ لا جَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنِّي لِزِيَارَتِكُمْ [لِزِيَارَتِكَ ] السَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلَى عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ [وَ عَلَى أَوْلادِ الْحُسَيْنِ ] وَ عَلَى أَصْحَابِ الْحُسَيْنِ»[1].

«قال رسول الله صل الله علیه و آله و سلم : عَلِيٌّ خَيْرُ الْبَشَرِ فَمَنْ أَبَى فَقَدْ كَفَرَ»[2].

از  عـلـی آمـوز  اخـلاص عـمـل              شــیـر حــق را دان مـنزه از دغـل

در قـضـا بـر پهـلوانی دست یافت             زود شمـشیری بـر آورد و شـتـافت

او  خـدو انـداخـت بر روی عـلـی            افـتـخـار هــر ولـی و هــر وصـی

او خدو انداخـت بر روی کـه ماه               سـجـده آرد پیـش او در سـجده گاه

در زمان انداخت شمشیر آن علی               کــرد او انــدر قـضــایـش کـاهـلـی

ای علـی ای آنـکه جـمـله دیده ای           شـمـه ای وا گـو ازآنـچه دیــده ای

تیغ حلمت جان ما را چـاک کرد               آب عـلـمـت جان مـا راپـاک کـرد

در شجاعـت شـیر ربـانـی اسـتی              درمـروت خـود که دانـد کـیـسـتی

تو به تاریـکـی علـی را دیـده ای              زین سبب غیری بر او بگزیده ای

راز بـگشـا ای عـلـی مـرتـضی                ای پس از سوء القضا حسن القضا

گفت من تیـغ از پی حق مـیزنم                 بـنـده  حــقـم  نـه  مــامـور  تــنـم

شـیـر حقـم نـیستـم شیـر هـوی              فـعل مـن بر قـول مـن بـاشـد قواه

رخت خود را ازمیان برداشتم                   غـیـر حـق را مـن عـدم انـگاشـتم

ما عـدمـهـاییم هـستی ها نه ما                 تـو وجـود مـطلـقـی هـسـتـی مـا

سه عمل با فضیلت:

  • ذکر صلوات؛
  • آب دادن به تشنه‌گان؛
  • دوستی علی بن ابی طالب(ع).

پیامبرخدا صلی الله علیه وآله وسلم گاهی در جمع اصحاب که می نشستند سراغ اصحاب را می گرفتند که خواب خوبی ندیدید؟ گاهی هم که خودشان خواب خوبی می دیدند برای اصحاب بیان می کردند. یک روز پیامبر با اصحاب نشسته بود فرمود: که دیشب خواب عمویم حضرت حمزه و پسر عموم جعفر طیار را دیدم. که هر دو بزرگوار شهید شده بودند و پیامبر خدا هم این دو بزرگوار را خیلی دوست داشتند. حضرت حمزه برادر رضاعی پیامبر بود و در جنگ احد شهید شد. حضرت جعفر طیارهم در جنگ موته شهید شدند که برادر امیرالمومنین بودند. طیار می گویند چون دوتا دستش در جنگ قطع شد خدای متعال هم در بهشت دو تا بال به او داده است. طیار یعنی کسی که پرواز می کند که نماز جعفر طیار را هم حضرت به ایشان هدیه کردند که خواندش برای برآورده شدن حاجات و رفع گرفتاری ها، و خصوصا در حرم حضرت علی بن موسی الرضا علیه‌السلام خیلی سفارش شده است.

پیامبر فرمودند: که این دو بزرگوار را خواب دیدم مشغول خوردن غذاهای بهشتی هستند ظرف غذایی جلوی آن ها بود که نعمت ها و غذاهای متنوعی در آن ظرف بود و تغییر می کردند. حضرت می فرماید: به این دو بزرگوار گفتم که در آن عالم افضل اعمال را چه عمل هایی دیدید؟ (البته پیامبر خدا از همه چیز خبر دارد.) عرض کردند «فَدَيْنَاكَ بِالْآبَاءِ وَ الْأُمَّهَاتِ وَجَدْنَا أَفْضَلَ الْأَعْمَالِ وَ الصلاة علیک وَ سَقْيَ الْمَاءِ وَ حُبَّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ علیه ا لسلام[3]». پدرها و مادرهایمان به قربانت، ما در این عالم افضل اعمال را سه چیز یافتیم؛ اول «الصَّلَاةَ عَلَيْكَ» است. این ذکر هر گره را می تواند باز کند. دوم «وسَقْيَ الْمَاءِ» هزار ثواب درآب دادن به تشنه است. شاید شربت و چایی هم جزء آب باشد. امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر کسی آب نوش جان کرد و سلام به امام حسین داد و لعنت به قاتلین آن حضرت کرد خدای متعال صد هزار گناهش را می بخشد و صد هزار حسنه به او می دهد و صد درجه به او می دهد. و سومی «وَ حُبَّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ علیه السلام» افضل اعمال هم محبت امیرالمومنین علی بن ابی طالب علیه ا لسلام است.

آیت الله بهجت می فرمودند: که فقط در موقع خوردن آب سلام به امام حسین ندهید؛ بلکه شربت و چایی و هر نوشیدنی که می خورید به امام حسین سلام بدهید و بر قاتلینش لعنت کنید. در روایت داریم که آب دادن از غذا و طعام دادن هم بهتر است.

سیره اخلاقی امامان در برخورد با دشمنان

 لشکر حر وقتی به امام حسین علیه السلام رسیدند حضرت تشنگی در لشکر دشمن را احساس کردند به لشکرشان امر کردند به تمام لشکر حر آب بدهید، حری که آمده جلوی راه را ببندد و حضرت را اسیر کند و به دست دشمن بدهد حضرت فرمودند: که به این ها آب بدهید که این ها به دشمن ها هم آب می دادند ولی دشمن به طفل شش ماهه هم آب نداد. ببین تفاوتش چقدرزیاد است آخرین کسی که از لشکر حر به خدمت آقا رسید هم خودش و هم مرکبش خیلی تشنه بود خود حضرت آمدند و شتری که بارش پر از آب بود را خواباندند و به او آب داد. امام حسین علیه السلام با دست مبارک این ها را سیراب کردند و همین ها هم به جنگ حضرت آمدند و آب را بر حضرت بستند.

در جنگ صفین وقتی لشکر معاویه رودخانه را گرفتند و لشکر امیر المومنین بی آب ماندند حضرت به مالک اشتر فرمودند که حمله کنید و حمله کردند و لشکر را از رودخانه آب دور کردند. وقتی مالک نهر را گرفت افراد سیاست مدار دنیایی همه نظرشان این بود که آقا آب را ببندید معاویه یا تسلیم می شود یا برمی گردد می رود. ولی حضرت فرمود: این نامردی است. به قول ما، ما مرد جنگیم، مرد شمشیریم از راه نامردی وارد نمی شویم آب را بر معاویه و امثال معاویه که قتلشان واجب است هم نبست. عثمان کسی است که دختر پیامبر زینب و رقیه و دوتا دخترهای پیامبر را شکنجه داد تا از دنیا رفتند. همین عثمان وقتی در محاصره قرار گرفت و مردم راه را برایش بسته بودند امیرالمومنین امام حسن و امام حسین را فرستادند و فرمودند که برایش آب ببرید. چون کس دیگری می رفت جلوش را می گرفتند.

مظلومیت علی(ع) در جنگ صفین

امام باقر علیه السلام فرمودند: در جنگ صفین پنجاه تا شیعه در لشکر امام علی علیه السلام نبود. یعنی حضرت در میان اصحابش هم خیلی مظلوم بود. حضرت نتوانستند خیلی از بدعت های خلفای قبل را بردارند. همان هایی هم که با حضرت بیعت کردند طرفدار شدید خلفا بودند مثل شمر که در لشکر حضرت بود. بعضی ها می گویند در جنگ صفین حضرت به دست سربازان خود مجروح هم شد. این است که حضرت مجبور شد تن به حکمیت بدهد و به مالک اشتر می فرماید که من جانم در خطر است یعنی همین یارانی که ادعای دوستی و بیعت دارند ممکن است همین ها من را از بین ببرند.

نبرد علی(ع) با اسلام نماها

حضرت در دوران خلافت شان، مظلومیت شان کمتر از زمانی که در خانه نشسته بودند نیست. شخصی از امام باقر سئوال کرد که یابن رسول الله آیا جنگ های امیرالمومنین سخت و مشکل بود یا جنگ های پیامبر؟ حضرت فرمودند: جنگ های جدم امیرالمومنین خیلی مشکل بود. چون پیامبر با کفار می جنگید ولی جدم امیرالمومنین با مسلمان نماها می جنگید. مثلا همسر پیامبر را مقابل امیرالمومنین علم کردند و به جنگ آوردند. این خیلی غلط انداز بود. حضرت با طلحه ها و زبیر ها می جنگیدند، با معاویه که ادعا داشت جنگید، با خوارج که مسلمان های خشکی بودند که پیشانی شان پینه بسته بود جنگید.

امیرالمومنین فرمودند: که من ازطفولیت مظلوم بودم. می فرمود وقتی چشم برادرم عقیل درد می کرد می خواستند دارو در چشمش بریزند می گفت نمی گذارم دارو در چشم من بریزید اول در چشم علی بریزید تا من راضی بشوم. من چشمم سالم بود دارو درچشمم می ریختند که داداش بزرگم قبول کند دارو در چشمش بریزند. تا روز آخر که حضرت ضربه خوردند فرمودند: «فزت و رب الكعبة»[4]. قسم به پروردگار کعبه من رستگار شدم.

سفارش امام علی(ع) نسبت به قاتلش

دشمنی که به حضرت ضربت زده بود در تاریخ هست که در دلش کینه حضرت را داشت حتی بعد از ترور حضرت هم به امام حسن گفت که بیا نزدیک می خواهم یک سرّ را برایتان بگویم. حضرت جلو نرفتند گفتند آقا شاید سرّ مهمی باشد بروید بگوید. امام فرمود: این خبیث می خواهد گوش من را با دندان هایش بکند. گفت: همین طور است اگر می آمد گوش حضرت را می کندم. همین ابن ملجم که از او به «أَشْقَى الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِين[5]». تعبیر شده از کارش پشیمان نبود گفت: هزار درهم دادم شمشیر خریدم هزار درهم سم به شمشیرم زدم آن چنان ضربتی به علی زدم که اگر بر مردم روی زمین تقسیم بشود همه را از بین می برد که دیگر بعد از این ضربت حضرت نتوانستند از جا برخیزند. ولی حضرت امیر که جان عالم به فدایش، همه اش سفارش ابن ملجم را می کردند مثل این که یک ذره کینه در دل حضرت نیست. سفارش می کردند که آب و غذای خوب بدهید شیر بدهید. به امام حسن فرمودند: فرزندم از همان غذایی که خودت می خوری به او بده.

امیر المومنین پیشانیش شکافته شده، بدنش مسموم شده، می داند که یک روز دیگر از دنیا می رود بچه هایش یتیم می شوند ولی همه اش سفارش قاتل خودش را می کند می فرماید: فرزندم غذای ابن ملجم غذای خوبی باشد غذای مانده و فاسد به او ندهید. فرش زیر پای ابن ملجم مناسب باشد نرم باشد یک جای بد زندانیش نکنی. اگر یک کسی یک سیلی به گوش ما بزند ولو دوست ما باشد ما چه کار می کنیم؟ روز آخر هم که شیر آوردند آقا میل کردند بعد فرمودند: این آخرین زاد و توشه از دنیای شماست بقیه اش را ببرید به ابن ملجم بدهید. ظرفی که دهان و زبان مبارکش به آن خورده فرمودند که بقیه اش را به ابن ملجم بدهید. بقول شهریار که می گوید:

می زنـد پـس لـب او کـاسـه شـیر          مـی کـنـد چشم اشـارت به اسیـر

چه اسیری که همان قاتل اوست              توخدایی مگراین دشمن دوست

در جـهانی همه شور و همه شر               هـا  عـلـی  بـشـر کـیـف  بـشـر

ربـه  فـیـه  تـجـلـی  و  ظـهــر              شب روان  مست  تجلی توعلی

دشمن که قابل ترحم بود

در مقام عمل ما همه لنگیم حضرت امیر حتی به دشمنش هم محبت می کند. وقتی ابن ملجم را اسیرش کردند حضرت فرمود: که مگر من بد امامی برای تو بودم؟ مگر من احسان و عطای تو را بیشتر از بقیه ندادم؟ من چه بدی به تو کردم که این جنایت را انجام دادی؟ ابن ملجم شروع کرد به گریه کردن، بعد حضرت به امام حسن سفارش ابن ملجم را کرد امام حسن عرض کرد که آقا این کسی است که پشت ما را شکسته، کسی است که قاتل شماست. حضرت فرمودند: مگر نمی بینی که چشمانش از ترس دارد در حدقه می چرخد (یعنی قابل ترحم است.). بعد حضرت فرمود: که ما خانواده مغفرت هستیم.

یکی از مراجع قم در درسش فرمودند: که امیرالمومنین در نهج البلاغه وصیت کردند که ابن ملجم را عفومی کنم اگر شما هم قدرت پیدا کردید عفو کنید. این مرجع نهج البلاغه را باز کردند از روی نهج البلاغه خواندند که حضرت می فرمایند که اگر من باقی ماندم من می دانم خودم عفو می کنم و اگر هم از دنیا رفتم «وَ إِنْ أَعْفُ فَالْعَفْوُ لِي قُرْبَةٌ وَ هُوَ لَكُمْ حَسَنَةٌ فَاعْفُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ»[6].  شما عفو کنید که عفو برای من قرب به خدا می آورد و برای شما هم حسنه است دوست ندارید خدا گناهان شما را بیامرزد اگر هم خواستید قصاص کنید او یک ضربت زده شما هم یک ضربت بزنید بیشتر نزنید. چقدر سفارش قاتلش را می کند با دوستاش چه کار می کند؟

توصیه امام علی(ع) به عفو و بخشش

حضرت امیر که بنده خداست با دشمنش این طور رفتار می کند خدای امیرالمومنین چه کار می کند؟ امیرالمومنین می فرماید: که من عفو می کنم، بیاییم یک ذره از آقایی و گذشت امیرالمومنین داشته باشیم. حضرت امیرالمومنین می فرماید: «قلة العفو أقبح العيوب و التسرع إلى الانتقام أعظم الذنوب»[7].

کم گذشت کردن از زشت ترین عیب هاست. یعنی باید خیلی گذشت کنی اصلا در زندگی اگر گذشت نباشد نمی شود زندگی کرد. هر چقدر در زندگی گذشت زیاد باشد زندگی شیرین تر می شود. اگر بخواهی گیر بدی اصلا کار پیش نمی رود. خدا در قرآن می فرماید که اگر گیر بدهم باید یک جنبنده ای روی زمین نباشد همه را از بین ببرم. خداوند متعال می فرماید:  «وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ»[8].

اگر ما بخواهیم اهل زمین بخاطر کارهایشان مواخذه کنیم نباید بگذاریم یک جنبنده روی زمین بماند. خدا گذشت می کند، اهل بیت از دشمنان شان گذشت می کردند. شما از دوستت، رفیقت، همسرت، فامیلت گذشت نمی کنی. کم گذشت کردن از بزرگترین عیب هاست و سرعت گرفتن به انتقام از بزرگترین گناهان است. گذشت کنی که خیلی بهتر است اما اگر نمی توانی گذشت کنی به خدا واگذارش کن. حضرت در خطبه متقین میفرماید: متقین کسانی هستند که «وَ إِنْ بُغِيَ عَلَيْهِ صَبَرَ حَتَّى يَكُونَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي يَنْتَقِمُ لَهُ نَفْسُهُ مِنْهُ فِي عَنَاءٍ»[9].

که وقتی کسی این ها را اذیت می کند به خدا واگذارش می کنند که خدا خودش حقش را بگیر. ما وقتی کسی به ما متلک گفته ده تا متلک بارش می کنیم نه تا هم بدهکار می شویم.

محبت اهل بیت علیهم السلام نسبت به شیعیان

بزرگی می فرمود: امامان ما، شیعیان شان را از جان خودشان بلکه بیشتر از جان خودشان دوست دارند. یعنی خودشان را در فشار و رنج قرار می دادند که شیعیانشان در رفاه باشند. امام هفتم حاضر شد زندان رود شکنجه ببیند ولی شیعیان شان بلاء نبینند شکنجه نبینند. وقتی دست های حضرت را بسته بودن به مسجد می بردند و حضرت زهرا آن طور آزرده خاطر به دنبال مولا بودند در آن لحظات حساس امیرالمومنین و حضرت زهرا مواظب بودند که به سلمان و مقداد و ابوذر صدمه نرسد. فرمودند: که اگر من دست به شمشیر بشوم دشمن ها این چند تا شیعه را می کشند. خودشان را در نهایت ابتلاء قرار می دادند که دوستان شان اذیت و آزار نبینند.

صاحب عزای مجلس امام حسین(ع) فاطمه زهرا(س) است

یک پیرمرد با صفایی در تهران به نام حاج اسماعیل اربابی بود خیلی ولایی وبا حال بود. علاقه به اهل بیت داشت پنجاه شست سال است دوشنبه ها در خانه اش روضه دارد. ایشان این را نقل کردند فرمودند: آقایی چایی نمی خورد اما یک روز دیدیم در روضه دارد چایی می خورد من تعجب کردم گفتم شما که اهل چایی نبودید گفت: دیشب حضرت زهرا را خواب دیدم فرمودند: من در روضه فرزندم امام حسین دست شما چایی می دهم شما بر می گردانید. یعنی صاحب مجلس من هستم این چایی متبرک است. گفت: من ترسیدم دیگر در روضه هیچی را برنمی گردانم چون حسابش جداست. در روز قیامت حضرت زهرا می آیند از شیعیان شفاعت می کنند.

ذکر مصیبت امام حسین علیه السلام

در تاریخ نوشتند وقتی مختار قیام کرد انتقام می گرفت دل اهل بیت را خنک می کرد. آدم به بدن شهید هم رحم نمی کند بعد از شهادت حضرت عمامه حضرت را یکی غارت کرد، انگشتر حضرت را یکی غارت کرد، پیراهن حضرت را یکی غارت کرد. با این که حضرت پیراهن کهنه پوشیده بودند که قیمتی نباشد که غارت نکنند ولی به این هم رحم نکردند. زره وکفش های حضرت را غارت کردند.

مختار اسم های این ها را را نوشته بود همه‌شان را گرفت. یک شخصی به نام یزید بن رکاب بود این ملعون زره حضرت را غارت کرده بود او را پیدا نمی کردند مختار در کوفه مریض شد گفت: شفای مریضی من در این است که بروید غارتگر زره حضرت را بیاورید پیداش کنید اگر او را بیاورید من مریضیم خوب می شود. مامورانش رفتند گرفتند آوردنش، گفت: ملعون تو بودی که زره اباعبدالله را غارت کردی؟ اول انکار کرد بعد از تهدید کردن گفت: آره من غارت کردم. گفت: کجا گذاشتی؟ گفت: در منزل است با مامورها فرستاد زره را آوردند. در تاریخ نوشتند وقتی زره را پیش مختار آوردند دید هنوز خون مقدس اباعبدالله لای حلقه های زره است زره از خون بدن آقا رنگین شده است. مختار آن قدر ناله کرد و شیون زد که از هوش رفت. از دیدن زرهی که خون اباعبدالله الحسین بر آن است.

جان عالمی به قربان بی بی زینب، امان از دل زینب چه خون شد دل زینب، زینبی که طاقت ندارد ناله برادرش را بشنود زینبی که طاقت ندارد آفتاب بر بدن حسینش بتابد، ای خدا چه گذشت بر دل زینب وقتی که آمد کنار قتلگاه چشمش افتاد به بدن بی سر برادر، صدا زد ای خدا این قربانی را از آل پیامبرت قبول کن. رو به مدینه کرد و گفت:«وامحمّداه صلّى عليك مليك السماء»[10].

ای جد بزرگوار برخیز ببین این بدن قطعه قطعه حسین است. پدرومادرم به قربان آن آقایی که با لب تشنه از دنیا رفت. پدر ومادرم به قربان آن آقایی که لباس هایش را هم غارت کردند. حتی دشمن هم نشست به غربت زینب گریه کرد. پدرومادرم به قربان تو که دیگر بدنت قابل مداوا نیست. بی بی زینب شروع کرد به روضه خواندن، همه گریه می کردند اما یک وقت با تعجب رو کرد به بدن این کشته و گفت: آیا تو برادر زینبی آیا فرزند مادرم فاطمه ای…

[1] – مفاتيح الجنان/شیخ عباس قمی/1/458/أول زيارت عاشوراء معروفه است ….. ص : 458

[2] – من لايحضره الفقيه/شیخ صدوق/3 /493/باب تأديب الولد و امتحانه ….. ص :492

[3] – محدث نوری/ مستدرك الوسائل/ ج5/ ص: 328

[4]  – مجلسی/ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار/ ج 70/ ص : 1

[5] – مجلسی/ بحارالأنوار/ ج10/ ص:222

[6]  – ابن ابی الحدید/ شرح نهج البلاغة/ ج15/ ص:143

[7]  – عبدالواحدبن محمد تمیمی آمدی/ غررالحكم/ ص:465

[8]  – فاطر: 45

[9]  – ابن ابی الحدید/ شرح نهج البلاغة/ ج10/ ص:146

[10] – محمدجعفرطبسی/ مع الركب الحسينى/ج 5/ص: 67

شناخت نور قرآن و اهل بیت علیهم السلام

شناخت نور قرآن و اهل بیت علیهم السلام

حجت الاسلام والمسلمین میرباقری

پیامبر و نور الهی

نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم اشرف و سرآمد همه مخلوقات الهی است. از عالم ملائکه تا عالم انس و جن و سایر عوالم، همه تحت پوشش این وجود مقدس هستند. هر فیضی که به هر مخلوقی در عالم می رسد به تبع ایشان است. هدایتی که از طرف خدای متعال نازل شده به واسطه ایشان به همه بندگان خدای متعال مي رسد، حتی امم گذشته و انبیای سابق هم از هدایت ایشان برخوردارند و هدایتی که انبیای دیگر داشتند، از فروغ و شعب هدایت نبی اکرم صلی الله علیه وآله و سلم است.

معنای هدایت

خداوند می فرماید: «الر كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ».[1] هدایت یعنی اخراج از ظلمات به سمت نور، یعنی بشر از تاریکی ها به سمت نور برود.

در کافی روایتی است که حضرت فرمودند: «أی هَادٍ لِأَهْلِ السَّمَاءِ وَ هَادٍ لِأَهْلِ الْأَرْضِ».[2] خدای متعال نور آسمان ها و عوالم و زمین است. معنایش این است که هدایت در همه عوالم به وسیله نور الهی واقع می شود. نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم کسی هستند که به اذن خدای متعال، هدایت همه عوالم انسان ها به وسیله ایشان واقع می شود. لذا این آیه شریفه ماجرای نور را بیان می کند: «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فيها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ في زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ يَكادُ زَيْتُها يُضي ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ ءٍ عَليمٌ[3] ، في بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ».[4]

در این آیه شریفه، از نور خدای متعال و بعد مشکات انوار الهی صحبت به میان آمده که می فرماید: نور همه عوالم خداست. الله نور همه آسمان ها و زمین است. مثل این نور چون مشکات و چراغدان است که در دل آن قندیل چراغی است و آن چراغ در حبابی است و خدای متعال هر که را بخواهد، به سمت این نور هدایت می کند.

همه هدایت ها به نور خداست

در روایات هست که نور عالم آخرت هم همین است. اگر کسی در این دنیا از این نور محروم شد، در آخرت هم نوری نخواهد داشت. یعنی مشکات انوار الهی و همه نورانیتها و هدایتها و نجات ها در عوالم مختلف، چه در عالم دنیا چه در عالم های بعد و قیامت، به وسیله او واقع می شود. همین چراغ و مشکات واحد است که انوار الهی در او تجلی کرده است. بنابراین همه هدایت ها به نور خداست.

نور دیگری جز خدا نیست

خدای متعال می فرماید: «وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُور».ٍ[5] وقتی بحث از ظلمات هست، این ظلمات به دشمنان نبی اکرم و اصحاب ثقیفه و بنی امیه تفسیر شده که در مقابل این نور است. اگر خدا برای کسی نور قرار ندهد، نور دیگری نیست که او را از این ظلمات نجات بدهد. در مقابل ظلماتی که ائمه طاغوت و جور دشمنان حضرت ایجاد کردند، در عالم نورانیت دیگری نیست.

روایتی در کافی شریف هست که می فرماید: «ای إِمَاماً مِنْ وُلْدِ فَاطِمَةَ». [6] «فَما لَهُ مِنْ نُورٍ إِمَامٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».[7] روز قیامت هم هیچ روشنایی و نوری نیست. پس نور را باید خدا بدهد و چیزی جز نور ائمه معصومین نیست و این نور از عالم دنیا شروع می شود.

محرومان از نور

اگر کسی در این دنیا به نور آن ها راه پیدا نکرد، در قیامت از نورانیت محروم است. لذا کسانی که در این دنیا از این نور برخوردار نبودند، وقتی در قیامت می گویند ما را از نور بهره مند کنید، به آنها می گویند: «يَوْمَ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ لِلَّذينَ آمَنُوا انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ قيلَ ارْجِعُوا وَراءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بابٌ باطِنُهُ فيهِ الرَّحْمَةُ وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ».[8]

به مؤمنین می گویند: اجازه دهید ما هم از نور شما بهره مند شویم. بینشان حجابی است که از این نور محروم می شوند. «يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْديهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ بُشْراكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدينَ فيها ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ».[9]

مؤمنین در قیامت

در روز قیامت فقط مؤمنین هستند که از نور برخوردارند. علتش هم این است که در دنیا دنبال نور رفتند. بنابراین، همه هدایت ها با نور الهی است و این نور الهی است که در مشکات انوار الهی تجلی پیدا کرده و تنها مصدر هدایت است. اگر کسی از این نور برخوردار نبود، ورای این نور، نور دیگری نیست که به وسیله آن نور هدایت بشود. نتیجه این است که در ضلال می ماند و این ضلال هم در دنیاست و هم در آخرت، یعنی اگر کسی در این دنیا نورانی نشد، در آخرت هم نورانی نخواهد شد و در ظلمات خواهد بود.

هدایت به وسیله نور

اگر خدای متعال لطف بکند و به شفاعت اولیای معصومین، به نحوی دوباره به این نور راه پیدا کند، نور و هدایت دیگری نیست. هدایت فقط از خدای متعال هست. هدایت هم به وسیله نور است. نور هم فقط به وسیله این انوار پاک معصومین علیهم السلام و به وسیله مشکات انوار الهی است. هر کسی که هدایت شده، به وسیله این نور هدایت شده است. «وَ هُدَاةُ الْأَبْرَارِ».[10] ابرار به وسیله این نور هدایت می شوند. بنابراین، تنها راه همین است. اگر بر پیامبر گرامی اسلام این کتاب نازل شد، برای رهایی مردم از تاریکی بوده است. اول خود حضرت نورانی شدند و خودشان مشکات انوار الهی گشتند و این انوار در قلوب حضرت تجلی کرد.

دو نور در عالم

ما دو نور داریم، یک نور قرآن است و یک نور، ائمه هدات معصومین که فرمود: «الْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ص إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ هُمْ وَ اللَّهِ نُورُ اللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ وَ هُمْ وَ اللَّهِ نُورُ اللَّهِ فِي السَّمَاوَاتِ وَ فِي الْأَرْضِ».[11] نور همه عوالم، ائمه معصومین هستند. این دو نور هر دو در این وجود مقدس تعبیه شده است،  هم قرآن این چراغ روشن، در قلب نبی اکرم قرار گرفته و هم اهل بیت از فروع ایشان و شعاع وجودی ایشان هستند.

سرچشمه انوار ائمه

در باب ائمه معصومین، سرچشمه انوار آنها، صدیقه طاهره است. «سَلَلْتَ مِنْهَا أَنْوَارَ الْأَئِمَّةِ».[12] فاطمه زهرا علیها السلام مصدر انوار ائمه هدات معصومین هستند. در آن روایت نورانی دارد که انوار ائمه را از چراغی نورانی بیرون می آورند، نوری است از نور حضرت حق و انوار ائمه.

اعطای نور به پیامبر

خدای متعال، نور را به نبی اکرم عطا می کند و می فرماید: وقتی معراج رفتم، خدای متعال این نور را به من عطا کرد. «رُوحُهُ الَّتِي بَيْنَ جَنْبَيْهِ».[13] حقیقت قرآن، نورانیتی است که در عالم دنیا تنزل پیدا کرده و در دست ما قرار گرفته. لذا ما به وسیله آن نورانی می شویم.

خانه های نورانی

در روایات دارد خانه ای که در آن قرآن تلاوت می شود، برای آسمانی ها می درخشد. آن چنان که ستاره ها برای اهل زمین است. شما می دانید که ستاره، اول محیط دور و بر خود را روشن می کند، بعد نورش به ما می رسد. کسی که قرآن می خواند، اول خودش نورانی می شود، سپس خانه و بعد دیگران را روشن می کند. ملکوتی ها از نور تلاوت قرآن استفاده می کنند. تلاوت قرآن مثل متصل شدن به منبع نور است. چطور شما با وسیله ای این چراغ به یک منبع نور مرتبط می شوید و نورانی می شوید؟ وقتی نورانی شد، از دور همه انسان ها آن را می بینند و دنبال آن راه می روند. هدایت با نور است. قرآن، حقیقت نور الهی است. خدای متعال این نور را تنزل داده تا در دار دنیا دست ما به آن برسد و وقتی دست ما به آن رسید، نورانی می شویم. هدایت هم با این نور الهی است.

نور اهل بیت

یک نور دیگر هم خدای متعال دارد و آن نور اهل بیت است. این یک حبل است که از آن به نور و حبل تعبیر شده و رشته محکمی است که گسست ندارد و متصل است. هیچ کجا شما را رها نمي کند. وسط راه شما را تنها نمی گذارد. انسان در هر مقامی باشد، به یاری این رشته می تواند به طرف خدا بالا برود، چون «وَ إِنَّهُ في أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكيمٌ». [14]

قرآن در محضر الهی

یک سر قرآن در محضر الهی است. این نور از آن جا نازل شده تا در دار دنیا ما با آن هدایت شویم. با این رشته می توان به همه درجات رسید. همه جلوه های کمال در آن است. در زیارات ائمه هدات معصومین می خوانیم: «السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا نُورَ اللَّهِ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ».[15] همه تاریکی ها، دعوت به خود و نفس و دنیا و شهوات است.

دو نور در عالم دنیا

تنها یک نور است که به حضرت حق متصل است. یک فرقان است و آن هم امام  علیه السلام است. دو نور در عالم دنیا تنزل پیدا کرده و ما به وسیله این دو نور هدایت می شویم. همه عوالم به وسیله این دو نور هدایت می شوند. ملائکه هم هدایت می شوند. می فرماید وقتی در خانه قرآن خوانده می شود، این خانه مثل ستاره برای آسمانی ها می درخشد. چطور ما در شب تاریک از ستاره استفاده می کنیم و هدایت می شویم؟ خانه ای که در آن قرآن تلاوت می شود، چراغ راه ملائکه است. ملکوت عالم با نور او هدایت می شوند. خداوند می فرمایند: «في بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فيها بِالْغُدُوِّ وَالْآصالِ».[16] حقیقت این نور در آن ها تجلی کرده که بیت رفیع ائمه معصومین و جان نورانی آنهاست که چراغ ملکوت عالم است.

نزول حقیقت قرآن در قلب پیامبر

خداوند می فرماید: «قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْريلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقاً».[17] حقیقت قرآن را روح الامین در آن قلب قرار داده که پیداست چراغ همه عوالم است. وقتی یک قبس و شعله از آن چراغ در خانه ای روشن می شود، ملائکه مثل ستاره ها از آن استفاده می کنند.

ظهور نور در قلب نبی اکرم

وقتی این نور در قلب نبی اکرم ظهور کرد، همه عوالم از آن استفاده می کنند و راهی جز این، برای استفاده از این نور نیست. بنابراین این دو نور را در عالم داریم. کتب آسمانی دیگر یک جلوه از قرآن اند. معنی مهیمن بودن این است اگر به موسی کلیم گفته شده: «وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ».[18] قوم خودت را از ظلمات به سمت نور ببر، موسی کلیم، قبسی از نور نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم گرفته است. به او شعله ای از شعله های قرآن را دادند. جلوه ای از جلوه های قرآن را به او بخشیدند. با این نور است که می تواند قوم خودش را از تاریکی ببرد.

پیغمبر انبیا

پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: «إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ».[19] همین دو، وسیله هدایت نبی اکرم است. خدای متعال این دو را به نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم داده و همه امم به تبع ایشان هدایت می شوند.

در روایات هست که نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم در عالم ارواح بر انبیا مبعوث بوده است. پیغمبر انبیا بودند. هدایتی که انبیا آوردند، بخشی از هدایت نبی اکرم است. به میزان نورانیتی که گرفتند، در عالم دنیا هادی شدند. چراغ  و هادی اوست. «دَاعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِرَاجاً مُنِيراً».[20] داعی حقیقی که همه هستی را دعوت کرده اوست، همه عوالم به وسیله او دعوت شدند و این دعوت لفظ نیست. داعی الی الله بودن کار آسانی نیست. کسی داعی مطلق است که مخلص و موحد مطلق است.

چراغ هدایت

خداوند می فرماید: «قُلْ هذِهِ سَبيلي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَني».[21] من فقط شما را به سمت خدا دعوت می کنم. خداوند در ادامه می فرماید: «سُبْحانَ اللَّهِ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكينَ».[22] خدا منزه است از این که شریک داشته باشد. چنین کسی که خالص محض است، می تواند «دَاعِياً إِلَى اللَّهِ».[23] باشد، چنین کسی که کلمه نور خداست، می تواند سراج منیر و چراغ هدایت باشد. همه کس نمی توانند چراغ هدایت باشند.

راه یابی به واسطه نور

همه چراغ ها فرع این چراغ است. چراغ حقیقی، این شخصیت بزرگ است. اگر او نبود این انوار در عوالم تنزل پیدا نمی کرد. مجرای نور الهی اوست که مي تواند این نور هدایت را بگیرد و تا پایین ترین موجودات برساند. لذا شفاعت مطلقه هم مال ایشان است. هر که هر کجا هدایت می شود، به وسیله ایشان است. این شفاعت قرار و اعتبار نیست. حقیقتاً هدایت ها به واسطه ایشان است. راه یابی به واسطه چراغ و نور است. آدم در شب تاریک با چراغ و نور هدایت می شود. اگر از  همه عوالم نور نبی اکرم را بردارید، ظلمات می شود، چون راهی برای تنزل این نور به دنیا نیست، الا ایشان. خدای متعال ایشان را راه قرار داده است. راه دیگری نیست. اگر آن ها صراط اند، برای این است که صراط هدایت و نورند. او انذارها را آورده است. اگر حضرت را بردارید، نه بشارتی است، نه انذاری، نه هدایتی، نه چراغی، نه دعوتی. عالم خاموش و تاریک است. همه دعوت ها با ایشان شروع می شود. «بِنَا عُبِدَ اللَّهُ وَ بِنَا عُرِفَ اللَّهُ وَ بِنَا وُحِّدَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى».[24]

نورانیت نبی اکرم

نورانیت نبی اکرم برای عبودیتش است. عبودیت مطلقه ایشان مصدر نورانیت است و نورانیت ایشان همه عالم را نورانی کرده است. این دو نور هر دو رزق نبی اکرم اند. حضرت با این دو نور همه عوالم را هدایت می کند. هادی حضرت است.

بعضی محققین گفتند حتی جبرییل واسطه بین حضرت و خداست و مرتبه ای از وجود ایشان را  دریافت می کند تا برای مرتبه پایین تر بیاورد. هدایت ملکوت با نور ایشان است، نه این که ایشان با جبراییل هدایت می شود. جبراییل به ایشان هدایت می شود. گاهی تجلی که می کردند، این نکته معلوم می شد.

سیدالشهدا، چراغ است

در روایت می خوانیم: «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فَاطِمَةُ ع فِيها مِصْباحٌ الْحَسَنُ الْمِصْباحُ فِي زُجاجَةٍ الْحُسَيْنُ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ فَاطِمَةُ كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ بَيْنَ نِسَاءِ أَهْلِ الدُّنْيَا».[25] سیدالشهدا چراغ است. این چراغ یک حباب محافظی دارد که این حباب او را هم حفظ می کند و هم این نور در او منعکس می شود.

مصدر انوار

خداوند می فرماید: «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فيها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ في زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ».[26] این آیه نور به ائمه هدات معصومین تفسیر شده است. همه ائمه از نورانیت قلب نبی اکرم استضائه می کنند. مصدر همه انوار اوست. این ها به نحوی با هم متحدند. «إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ».[27]

اولین کلمه الهی

امیرالمومنین علیه السلام فرمود: «إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ تَفَرَّدَ فِي وَحْدَانِيَّتِهِ ثُمَّ تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ فَصَارَتْ نُوراً ثُمَّ خَلَقَ مِنْ ذَلِكَ النُّورِ مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً وَ عِتْرَتَهُ ع ثُمَّ تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ فَصَارَتْ رُوحاً وَ أَسْكَنَهَا فِي ذَلِكَ النُّورِ وَ أَسْكَنَهُ فِي أَبْدَانِنَا فَنَحْنُ رُوحُ اللَّهِ وَ كَلِمَتُهُ».[28] خدای متعال از ازل در مقام توحید متفرد بوده و هست و خواهد بود. شریک برای خدا درست نکنید، اولین کلمه الهی، اولین مخلوق الهی، آن نور است که از آن نور، نبی اکرم و من و ذریه من خلق شدیم. اینها کلمه نور هستند. این دو هدایت در عالم بالا متحد می شوند. «وَ أَنَّ أَرْوَاحَكُمْ وَ نُورَكُمْ وَ طِينَتَكُمْ وَاحِدَةٌ».[29]

نور در قالب قرآن و اهل بیت

ما نمی توانیم به سمت نورها برویم. نور خدا باید پایین بیاید. نور خودش را در قالب قرآن و اهل بیت تنزل داده است. جابر بن جعفی به امام صادق علیه السلام عرض کرد: «وَ كَذلِكَ نُري إِبْراهيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ».[30] حضرت به عالم بالا اشاره کردند و فرمودند: ارائه ملکوت کار امام است. همه انواری که جای دیگری است، پرتویی از این نور است. عکسی از این نور است که در قلوب انبیا افتاده است. اگر آنها به مقام امامت و ولایت رسیدند، شعبه ای از ولایت به نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم است.

مصیبت اهل بیت

مصیبت اهل بیت جانکاه بوده و شعبه ای از مصیبت نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم است. لذا در معراج حضرت، بلا، بالاترین درجات قرب حضرت است. در آن جا، صحبت از ابتلائاتی است که برای اهل بیت حضرت پیش می آید. خدا برای کسانی غصه ایجاد می کند که به مقام محبت رسیده باشند. تا محبت واقع نشود، مصیبت درک نمی شود. اگر محبت واقع شد، مصیبت می آید. مصیبت که آمد، آدم را رها نمی کند. همین طور که محبت ولی خدا چیز دیگری و از عالم دیگری است، مصیبتش هم چیز دیگری است. این که یعقوب چهل سال گریه می کند، این محبت و بلای عادی نیست. این که امام سجاد علیه السلام 35 سال گریه می کنند، عادی نیست. این مصیبت دیگر آدم را رها نمی کند. تا آن محبت هم نیاید، درک نمی شود. حضرت به دنیا آمدند و رحلت فرمودند. همه از دنیا می روند، ولی امیرالمؤمنین در نقل دارد که فرمود مصیبتی بر من وارد شد که اگر بر کوه ها وارد می شد، تحمل نمی کردند و از هم می پاشیدند.

روزهای پایانی حیات پیامبر

کم کم حالشان سنگین شده است. چند روز است که دیگر حضرت به مسجد نمی توانند بروند، الا مواقع ضروری. حضرت به امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: علی جان، موعد الهی نزدیک شده. سر مرا به دامن بگیر و مواظب باش. وقتی روح من پرواز می کند، با دست خودت این روح را دریاب و بعد با دست صورت خودت را مسح کن. علی جان، از فاطمه من محافظت کن. از حسن و حسین محافظت کن. از من جدا نشو. خودت کار مرا به عهده بگیر و خودت تجهیز و تدفین مرا عهده دار شو. تا مرا دفن نکرده ای، جدا نشو. قرآن را جمع آوری کن.

امیرالمؤمنین علیه السلام سر حضرت را به دامن گرفتند و حضرت از هوش رفتند. لذا فاطمه زهرا علیها السلام خیلی عزاداری و گریه می کردند و آن اشعار ابوطالب را در وصف نبی اکرم می خواندند.

حضرت فرمودند: فاطمه جان، این ها را نخوان. کلام خدا را بخوان. «وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ». [31]

حضرت را برای تحمل این مصیبت عظیم آماده می کردند. وقتی این مطلب را فرمودند، فاطمه زهرا علیها السلام باز گریه کردند. خیلی کار برای حضرت سخت شده.

وعده پیامبر به دخترش

حضرت پنهانی به فاطمه زهرا چیزی گفتند. ایشان دیدند حال فاطمه زهرا متحول شد. لبخند روی لبهایش آشکار شد. به او وعده دادند که دوری من و تو طولانی نیست. نگران نباش دخترم. اول کسی که به من ملحق می شود، تو هستی. در این میان، حسنین هم وارد شدند. وقتی حال حضرت را دیدند، خودشان را روی سینه نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم انداختند. وقتی امیرالمومنین می خواهد این دو عزیز را جدا کند، حضرت فرمود: نه علی جان، بگذار باشند تا از این ها بهره مند شوم. بعد یاد مصیبت های این دو عزیزشان را کردند و دشمنان و قاتلان آن ها را لعن کردند. حال حضرت سنگین شد. وقتی جبرئیل همراه با ملک موت برای قبض روح حضرت آمد، جبرئیل به حضرت عرض کرد که خدا مشتاق لقای شماست. وقتی این جمله را جبرییل گفت، حضرت فرمودند پس کار را تمام کنید. امیرالمومنین  علیه السلام زیر پارچه ای رفتند که روی حضرت بود. با حضرت اسراری را گفتند. چه گفتند معلوم نیست.

هزار باب علم

در نقل دارد که حضرت فرمود: هزار باب علم را روی من گشود که در هر باب، هزار باب باز شد. طولی نکشید دیدند امیرالمومنین  علیه السلام از زیر پارچه بیرون آمد و فرمود: «أَعْظَمَ اللَّهُ أُجُورَكُمْ فِي نَبِيِّكُمْ».[32] خدا به شما صبر دهد، همه به سر و صورت خود می زدند و خاک روی سرشان می پاشیدند و گریه می کردند.

چگونگی به خاک سپردن پیامبر

ملائکه فوج فوج می آمدند و می رفتند و به امام کمک می کردند و صدای آرام آن ها از ایشان قطع نمی شد که بر نبی اکرم نماز می گزاردند. غسل حضرت تمام شد. بین مسلمان ها سخن از مکان دفن بود که امیرالمومنین تشریف آوردند و گفتند: خدای متعال در هر نقطه ای که روح پیغمبری را قبض می کند، راضی است که در همان نقطه پیامبر دفن شود. بنابراین حضرت را در همان حجره دفن می کنیم.

مسلمان ها قبول کردند. بعد بنا شد نماز بخوانند. فرمودند دیگر این نماز امام نمی خواهد. ده نفر ده نفر می آمدند و با کیفیتی خاص نماز می خواندند. طبق دستور حضرت، امیرالمؤمنین علیه السلام دفن وجود مقدس حضرت را به عهده گرفتند. صورت نبی اکرم صلی الله علیه وآله وسلم را باز کردند و صورت مطهر را روی خاک گذاشتند و روی قبر را پوشانیدند. خیلی سخت بود نبی اکرم را در خاک پنهان کنند. لذا انس می گوید وقتی آمدیم، فاطمه زهرا فرمود: انس چه کردید؟ گفتیم: دفن کردیم. فرمود: چگونه دلتان آمد خاک روی نبی اکرم بریزید؟

________________________________________

[1]. إبراهيم : 1 .

[2]. الكافي، شیخ کلینی، ج1، ص115.

[3]. النور : 35.

[4]. النور : 36 .

[5]. النور : 40.

[6]. الكافي، شیخ کلینی، ج1، ص195، باب أن الأئمة ع نور الله عز و جل …، ص194.

[7].همان.

[8]. الحديد : 13 .

[9]. الحديد : 12 .

[10]. من لايحضره الفقيه، شیخ صدوق، ج2، ص615.

[11]. الكافي، شیخ کلینی، ج1، ص194.

[12]. بحارالأنوار، مجلسی، ج97، ص199، باب 5.

[13]. من لايحضره الفقيه، شیخ صدوق، ج2، ص572.

[14]. الزخرف : 4 .

[15]. مفاتيح الجنان، شیخ عباس قمی، ج1، ص58.

[16]. النور : 36 .

[17]. البقرة : 97 .

[18]. إبراهيم : 5 .

[19]. وسائل الشيعة، شیخ حرعاملی، ج27، ص33، 5.

[20]. الكافي، شیخ کلینی، ج8، ص386.

[21]. يوسف : 108 .

[22]. همان.

[23]. الكافي، شیخ کلینی، ج8، ص386.

[24]. الكافي، شیخ کلینی،ج1، ص145.

[25]. الكافي، شیخ کلینی، ج1، ص195.

[26]. النور : 35 .

[27]. وسائل الشيعة، شیخ حرعاملی، ج27، ص33، 5.

[28]. بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، مجلسی، ج 25، ص23، باب 1.

[29]. مفاتيح الجنان، شیخ عباس قمی، ج1، ص547.

[30]. الأنعام : 75 .

[31]. آل عمران : 144 .

[32]. بحارالأنوار، مجلسی، ج 22، ص510، باب 2، وفاته و غسله و الصلاة عليه ودفنه، ص 503.

سخنرانی شب 21 ماه رمضان-کافی

ویژگی­های شیعه

حجت الا سلام مرحوم حاج احمد کافی(ره)

 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرحیم، لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ الَّا بِاللَّهِ العلی العظیم، حسبنا الله و نعم الوکیل، نعم المولی و نعم النصیر. الحمدلله رب العالمین والعاقبة لاهل التقوی و الیقین والصلوة والسلام علی اشرف الانبیاء والمرسلین حبیب اله العالمین ابی القاسم محمد، صلی الله علیه و آله، المعصومین. الذین اذهب الله عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا، سیما الامام المنتظر الحجة الثانی عشر روحی و ارواح العالمین له الفداء.

موعظه پیامبراکرم (ص) به حضرت امیرالمؤمنین (ع)

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ یا عَلی تُریدُ سِتَّمِاة أَلْف دینارِ أَوْ سِتَّمِاة أَلْفُ شَاةٍ أَوْ سِتَماة أَلْف کَلِمَةٍ؟
قَالَ عَلَیهِ السَّلَامُ: ستَّماة أَلْفَ كَلِمَةٍ، فَقَالَ صَلی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: اَجْمَعُ لَکَ سِتَمِاة أَلْفَ كَلِمَةٍ فِى سِتَّةَ كَلِمَاتٍ، يَا عَلَى: إِذَا رَأَيْتَ النَّاسَ يَشْتَغِلُونَ بالفَضائِل فَاشْتَغَل أَنْتَ بِاالفَرائِض، وَ إِذا رَأَيْتَ النَّاسَ يَشْتَغِلُونَ بِعَمَلِ الدُّنْيَا فَاشْتَغَلَ أَنْتَ بِعَمَلِ الْآخِرَةِ، وَ إِذا رَأَيْتَ النَّاسَ يَشْتَغِلُونَ بِعُيُوبِ النَّاسِ فَاشْتَغَلَ أَنْتَ بِعُيُوبِ نَفْسِكَ، وَ إِذا رَأَيْتَ النَّاسَ يَشْتَغِلُونَ بِكَثْرَةِ الْعَمَلِ فَاشْتَغَلَ أَنْتَ بصَفوَةِ الْعَمَلَ، وَ إِذا رَأَيْتَ النَّاسَ يَتَوَسَّلون بِالْخَلْقِ فَتَوَسَّل أَنْتَ بِالْخَالِقِ، وَ إِذَا رَايَتَ النَّاسَ يَشْتَغِلُونَ بِتَزيينِ الدُّنْيَا فَاشْتَغِلَ أَنْتَ بِتَزيينِ الْآخِرَةِ»[1]

از آنجای که این شب‌ها، متعلق است به امیرالمومنین حضرت علی(ع) من هم یک حدیث از رسول گرامی اسلام(ص) که خطاب به امیرالمومنین(ع) است می خوانم.

پیغمبر اکرم (ص) فرمود: علی­جان ششصد هزار دینار طلا می­خواهی؟ یا ششصد هزار عدد گوسفند؟ می‌خواهی؟ یا ششصد هزار کلمه می­خواهی یاد بگیری از من؟ حضرت امیرالمومنین  علیه السلام عرض کرد یا رسول الله من ششصد هزار کلمه می­خواهم یاد بگیرم، به­ به، واعظ پیغمبر، نصیحت کن رسول­الله موعظه کن پیغمبر خاتم، مستمع و مخاطب علی علیه السلام است. عجب واعظ و عجب مستمعی و عجب سخنی، ششصد هزار کلمه را من که پیغمبر هستم جمع می­کنم در شش کلمه که این شش کلمه مادر و ریشه و اصل و خلاصه ششصد هزار کلمه است، خیلی حدیث عالی است. در این حدیث رسول گرامی  اسلام(ص) چند چیز را خطاب به حضرت علی(ع) بیان فرموده است:

1ـ اشتغال به فرائض

یا علی:«إِذَا رَأَيْتَ النَّاسَ يَشْتَغِلُونَ بالفَضائِل فَاشْتَغَل أَنْتَ بِاالفَرائِض»

ای علی هنگامی که می­بینی مردم سرگرم فضائل، مناقب، نوافل، مستحبات و اعمال غیر واجب هستند، تو مشغول فرائض و واجبات باش. یا علی هر کاری مردم می­کنند شما انجام نده، شما دنبال وظائف دینی باش، ای مردم ببینید وظیفه دینی شما چیست، همان کار را بکنید اگرچه مردم نکنند.

   مبادا یک وقت تا ساعت دوازده شب در میان مساجد باشید، پای منابر باشید، در هیئت‌های مذهبی باشید، سینه بزنید، قرآن بخوانید ناله بکنید زیارت حضرت عبدالعظیم بروید زیارت حضرت معصومه(س) بروید اما خدای ناکرده نماز را نخوانید، مبادا یک وقت تا ساعت یک بعد از نیمه شب دنبال سینه زدن باشید، نماز صبح را قضا کنید، می­دانید من از آن منبریهای ولایتی هستم، تبلیغ دینم را می­کنم، قرآن را می­خوانم، تفسیر می­گویم، روایات را می­گویم، تاریخ اسلام را می­خوانم، عقاید را هم می­گویم، روضه هم می­خوانم، گریه هم می­کنم سینه هم می­زنم، زنجیر هم می­زنم، همه این کارها را می­کنم اما اول دین.

    ای مردم ستون دین نماز است، ای جوانهای که شب بیست و یکم ماه رمضان آمده­اید در مهدیه، این وقت شب برای احیاء، به شما بگویم صاحب این موسسه امام زمان (عج) می­فرماید اول نماز، جد امام زمان علی  علیه السلام می­فرماید اول نماز، آن کسی که امشب این غوغا به نام ایشان برپا است در دنیای اسلام یعنی علی  علیه السلام می­فرماید نماز.

دو ویژگی‌شیعه

شیعه با دو خصلت امتحان می­شود: در حدیثی حضرت علی  علیه السلام می­فرماید:«اِخْتَبِرُوا شیعَتی بِخَصلَتَینِ، فإن كانتا فيهم فهم شيعتي مُحَافَظَتُهُمْ عَلی أَوْقَاتِ الصَّلوةِ وَ مُوَاسَاُتُهُمْ مَعَ اِخوانِهِم المُومِنینَ بِالْمَالِ».[2]

هرکس گفت من شیعه هستم فوری قبول نکنید، اگر دو خصلت در او بود این راست می­گوید، این شیعه است، و اگر این دو خصلت در او نبود شیعه نیست.

  • حافظ اوقات نماز

اول «مُحَافَظَتُهُمْ عَلی أَوْقَاتِ الصَّلوةِ» ببینید کسی که می‌گوید من شیعه هستم این شخص مواظب نماز خود است یا خیر، اگر کسی گفت من شیعه هستم اما نماز مغرب و عشاء را ساعت یازده شب خواند، اگر یک نفر گفت من شیعه هستم نماز ظهر و عصر را موقع غروب خواند، اگر کسی گفت من شیعه هستم نماز صبح نخواند، بدانید این شخص دروغ می­گوید، علی می­فرماید این شخص دروغ می­گوید، شیعه مواظب وقت نماز خود هست.

توصیه امام صادق(ع) هنگام وفات

ابوبصیر می­گوید: هنگام وفات امام صادق  علیه السلام در مدینه نبودم در مسافرت بودم، از مسافرت که برگشتم، شنیدم رئیس مذهب ما، امام صادق  علیه السلام از دنیا رحلت فرموده است. آمدم در خانه امام صادق  علیه السلام در زدم که به بی­بی «ام­حمیده» تسلیت بگویم، به بی­بی گفتم در مدینه نبودم رئیس مذهب از دنیا رفت، بفرمائید در این چند روز آخر که من نبودم حضرت حرف تازه­ای هم زد که نشنیده باشم، بی­بی «ام­حمیده» فرمود: مطلب مهمی امام صادق  علیه السلام گفت، روزهای آخر امام صادق  علیه السلام دستور دادند قوم و خویشاوندان جمع شوند وقتی که جمع شدند فرمود ای خویشاوندان: به خدا قسم«اِنَّ شَفاعَتَنا لا تَنالُ مُستَخِّفاً باِلصَّلوةِ»[3]

فردای قیامت به شفاعت ما خانواده نخواهد رسید کسی که در دنیا نمازش را سبک شمارد. حضرت نمی‌فرماید کسی که نماز نخواند به شفاعت ما نمی­رسد؛ بلکه می­فرماید کسی که نماز را سبک شمارد!! می‌گوید‌ تا غروب وقت داریم، اگر عذر شرعی نداشته باشی اصلاً جایز نیست آدم نمازش را به تاخیر اندازد.

  • مواسات با برادران دینی

از طرف دیگر می­فرماید: «وَ مُوَاسَاُتُهُمْ مَعَ اِخوانِهِم المُومِنینَ بِالْمَالِ»، شیعه من آن کس است که در امور مالی با برادران دینی خود مواسات داشته باشد، مواسات می­دانید یعنی چه؟ یعنی یک نفر در میان خانه­اش ده رقم غذا داشته باشد ولی همسایه اش از گرسنگی جان بدهد مواسات یعنی این؟!! پیغمبر اکرم (ص) می‌فرماید هرکس شب در خانه­اش با شکم سیر بخوابد و بداند همسایه­اش گرسنه است این آدم مسلمان نیست.

من یک شب در همین مهدیه بالای منبر گفتم بگذارید امشب هم بگویم، بعضی­ها می­خواهند خیلی اظهار علاقه به حضرت علی  علیه السلام کنند می­روند پنج هزار تومان یا ده هزار تومان می­دهند یک تابلو درست می­کنند از عکس علی  علیه السلام، یا روی قالیچه کاشی و یا کرمانی عکس علی  علیه السلام را میاندازند بعد این را توی قاب می­گیرند و می­گذارد  داخل تجارت­خانه­اش یا  داخل خانه­اش، خیال می­کند با یک عکس علی  علیه السلام گرفتن و تابلو کردن شیعه می­شود.

عکس های خرافی

اولاً به شما بگویم این عکسها خرافات است، ای کسانی که به علی علاقه دارید این عکس هایی که غیرمسلمان­ها درست کردند و در  دست شما  قرار دادند شما را به خدا اگر علی را دوست دارید اینها را پاره کنید بریزید دور.

آمده یک عکس از علی علیه السلام کشیده، سینه­هایش را انداخته بیرون بازوهایش هم ورم کرده، یک شمشیر دو سر هم گذاشته روی زانوهایش، لباس حریر و مخملی هم انداخته روی سر و گردنش، چشمهاش هم طوری کشیده که اگر چپ نگاهم بکنی چشمهایت را در می­آورم.

بعد یک عکس از عیسی مسیح علیه السلام کشیده، چطور؟ یک آدم مظلوم گردن کج، جا افتاده چهار تا بچه یتیم هم دورش جمع کرده، یک تکه نان می دهد دست آن، یک خرما می­گذارد دهن آن یکی، این جوری دارد تبلیغ از مسیح می کند و اینطور دارد علی علیه السلام را می­کوبد و اینطور دارد مبارزه با علی می کند، می گوید علی یعنی یک آدم قهرمان و یک آدم سلحشور، یک آدم خوش لباس، یک آدم گردن کشیده، یک آدم شمشیر بدست که نمی شود با وی روبرو شد، علی یعنی این؟! ای بی انصاف ها چرا می گیرید این عکسها را؟ چرا می زنید داخل خانه های تان این عکسها را؟ اگر بنا است ارادت به علی بورزید و ارادت ورزی خود را به مردم اعلام کنی تو را به خدا برو دین علی را داخل قاب بگیر و بزن داخل خانه ات، خانه ات یک خانه ی دینی باشد، همانطوری که علی بوده.

الگو گیری واقعی از علی(ع)            

من دیدم بعضی از مغازه­ها عکس حضرت علی  علیه السلام را گذاشته آنجا، عکس یک زن سر برهنه را هم گذاشته بغلش، آیا اینها مرید علی  علیه السلام هستند؟!! اینها دشمن علی هستند، اینها آبرو ریز علی  علیه السلام هستند، بروید تقوای علی  علیه السلام را تابلو کنید بزنید به در و دیوار زندگیتان، بروید ایمان علی  علیه السلام را تابلو کنید، بروید شهامت و شجاعت علی  علیه السلام را تابلو کنید، بروید قرآن دوستی علی  علیه السلام را تابلو کنید، بروید خدا دوستی علی  علیه السلام را تابلو کنید، بروید مظلوم دوستی علی  علیه السلام را تابلو کنید.

ای مردم بروید عفت خانوادگی علی  علیه السلام را تابلو کنید، ای کسانی که زنها تان حجاب ندارند، ای آنهائی که دخترهای تان عفت ندارند، ای آنهائی که دخترهای تان با این وضع رسوا توی کوچه و خیابان می­آیند و می­روند، ای آنهائی که …

غیرت در کلام امام علی(ع)

 قَالَ عَلِیٌّ عَلَیهِ السَّلَامُ:« نُبِّئْتُ یا أَهْلَ الْعِرَاقِ اِنَّ نِسائَکُم یُدافِعنَ الرِجَالَ فی الطَّریقِ اَماتَستَحیونَ؟ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ لایُغارُ» علی علیه السلام می­فرماید: علی می­نالد و می­گوید: علی می­سوزد و می­گوید: ای عراقی ها به گوشم رسیده که زنان تان در کوچه و خیابان، شانه­های شان به شانه­های مردان می­خورد، «اما تستحیون»، آیا حیا نمی کنید، خدا لعنت کند آن مردی را که غیرت ندارد. ای آنانی که ارادت به علی می­ورزید تو را به خدا از فردا برنامه علی را در زندگیتان پیاده کنید، اگر تا امشب دنبال علی نبودید امشب با علی قرار ببندید.

شب میثاق با خدا

شب بیست و یکم ماه رمضان یعنی شب قرار داد با خدا، شب قرارداد با عفت و عصمت، شب قرارداد با تقوی و ورع، شب قرارداد با دین و دیانت، از امشب قرار ببندید مسلمان واقعی باشید.

شب بیست و یکم ماه رمضان اگر در شما اثر بگذارد خوشا بحال تان و اثرش این باشد که از فردا توی کسب و کارتان دیگر ربا نباشد، ربا ندهید، ربا نخورید، ربا نگیرید دیگر کم نفروشید و کم ندهید، غش در معامله نکنید خیانت نکنید، جنایت نکنید، ظلم نکنید و تعدی نکنید، تجاوز نکنید، ای مسلمان ها بیاید از امشب تصمیم بگیرید عملاً قدم بردارید و فقط حرف نباشد.

شب بیست و یکم رمضان

عجب شبی است امشب، ای شب بیست و یکم کاش که صبح نشوی، کاش امشب صبح نشده بود، مگر امشب چه شبی است؟ امشب شب آخر عمر حضرت علی  علیه السلام است.

ای مردم چه خبره؟ این همه جمعیت آمدید چه کنید مگر خبر تازه­ای است، من بگویم چه خبر است، خاک بر سرت ای کافی عمامه رو سرت هست؟

عنایت امام زمان(ع) به شیعیان

این خادم مسجد حسینی که خیلی مرد متدین و مودبی است یک کاغذ به من نوشته بود من چون نمی­شناختم ترتیب اثر ندادم، چند نفر از رفقای دینی آمدند برایم تعریف کردند، وقتی که یقین حاصل شد که این سید آدم خوبی است برای تان می­گویم این آقا تصمیم می­گیرد چند شب چهارشنبه به مسجد جمکران قم برود، شبی می­گوید همین طور نشسته بودم یک حاجتی هم داشتم یکوقت دیدم یک آقائی آمد پهلوی من نشست، گفتم اسم تان چیست؟ فرمود من سید مهدی هستم، راجع به آن کار شما انشاء الله، خدا درست می­کند اینقدر ناراحت مباش.

می­گوید من در آنوقت توجه پیدا نکردم گفتم انشاء­الله من بلند شدم مشغول نماز شدم این آقا هم بلند شد ناگهان به فکر رفتم که این از کجا فهمید من فلان حاجت را دارم، نمازم را تند تند تمام کردم و آمدم آنجائی که وضو می­گیرند دیدم همان آقا دم شیر آب ایستاده و دارد وضو می­گیرد، خواستم بروم جلو نتوانستم به هر نحوه­ای بود به زحمت یکی دو قدم برداشتم دیدم دیگر نمی­توانم، یکوقت به من توجه کرد و گفت انشاءالله آن را که گفتم خدا درست می­کند، من دارم می­روم مهدیه.

امشب بناست بیاد اینجا، این همه جمعیت برای تو می­آیند، با چه قدرت می­شود این همه جمعیت را جمع کرد توی یک موسسه دینی غیر از لطف امام زمان (عج).

ای کور شوند آنهائی که نمی­توانند تو پسر فاطمه را ببینند، خوب جائی آمدید شب قدر است فهمیدید پرونده­ها را باید مهر آخرش را امام زمان بزند هرچه می­توانید داد بزنید، بگو: یا صاحب­الزمان، این قدر صدا بزنید تا بیاد، و این قدر التماس کنید تا بیاد، یک سری به اینجا بزند و جواب همه را بدهد.

ذکر مصیبت

دیروز حال علی  علیه السلام خیلی بد شد، رفتند یک طبیب آوردند، یک نگاه کرد به آقا امیرالمومنین  علیه السلام یک دستمال زردی بسته بود، طبیب تا نگاه کرد خیلی منقلب شد، به آقا امام حسن  علیه السلام گفت آقا شما می­توانید یک ریه گوسفند برای من بیاورید؟

فوری یک گوسفند را سر بریدند و ریه­اش را برای دکتر آوردند، این طبیب با یک حساب دقیق علمی طبی یک رگ از توی این ریه کشید بیرون دستمال سر را باز کرد این رگ را گذاشت در وسط شکاف سر علی  علیه السلام، دستمال را بست گفت آقا زاده­ها چند دقیقه صبر کنید این معاینه تمام بشود بعداً نتیجه را به شما می­گویم.

می­دانید در چنین وقتی حال بچه­ها چطور است، این خانمها، دخترها پشت در ایستادند ببینند طبیب چه می­گوید.

سه چهار دقیقه گذشت یک وقت دیدند طبیب دست مال را باز کرده و این رگ را از وسط شکاف سر در آورد، آورد مقابل خورشید، مقداری نگاه کرد، بالا و پائین کرد یک وقت رو به امام حسن علیه السلام کرد و گفت آقاجان بابای تان دیگر خوب نمی­شود، زیرا زهر به مغزش اثر کرده دیگر بابا خوب نمی­شود، فقط من می­توانم یک چیزی به شما بگویم و آن این است بابای تون اگر آب می­خواهد شیرش بدهید اگر غذا خواست شیرش بدهید، اگر میوه می­خواهد شیرش بدهید، زهر اول اثر روی جگر می­گذارد، جگر را آتش می­زند و هیچ چیز مثل شیر خنکش نمی­کند، بجای هر چیز شیرش بدهید، این طبابت را کرد و رفت بیرون.

ده دقیقه نگذشت این خبر توی شهر کوفه پیچید، برای آقا شیر خوبه، خبر پخش شد توی شهر که برای آقا شیر خوبه، یک وقت دیدند از اطراف و اکناف مردم قدح قدح شیر می­آورند، یک زنی است در کوفه چهار بچه یتیم دارد، یک شتر دارد، شیر شترش را می­برد می­فروشد و برای بچه­ها غذا تهیه می­کند، امام حسن علیه السلام دید این زن هم یک قدح شیر آورده صدا زد مادر! تو دیگر چرا شیرآوردی، گفت آقا من نمی­خواستم بیاورم، می­خواستم شیر را بفروشم برای بچه­ها نان بگیرم، اما دیدم بچه­ها آمدند و گفتند مادر ما امروز نهار نمی­خواهیم، آقایم علی برایش شیر خوبه.

وای علی کشته شد         شیر خدا کشته شد

نسئَلُکَ اللَّهُمَّ وَ نَدعُوکَ 10 بار یا الله یاالله یاالله یاالله …….

[1] . تحرير المواعظ العددية  صفحه 431 – کتاب نصایح صفحه 249- مواعظ العددیه/ص178- میزان الحکمه ج 3،محمدی ری شهری ص 2403.

[2] . مواعظ العددیه ص 58 جامع‏الأخبار، الفصل السابع عشر في فضائل شيعة أمير ص35،

[3] . من‏لايحضره‏الفقيه  1  206    باب فرض الصلاة …..  ص : 195

رحمت خداوند در ماه رمضان

رحمت خداوند در ماه رمضان

حجت الاسلام والمسلمین فرحزاد

قال رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم : «فَإِنَّ الشَّقِيَّ مَنْ حُرِمَ غُفْرَانَ اللَّهِ فِي هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِيمِ».[1]

دريغا که فصل جوانـي گذشت   ***   به لهو و لعب زندگاني گذشت

دريغا که بي ما بسـي روزگار      ***   بـرويد گل و بشـکفت نو بهار

کسـاني که از مـا بـغيب اندرند    ***   بيـاينـد و بـر خاک ما بگـذرند

چرا دل بر اين کاروان گه نهيم     ***   که ياران برفتند و ما در رهيم

بسي تير و دي ماه و ارديبهشت   ***   بيايد که ما خاک باشيم و خشت

بـيـا تـا بـر آريـم دسـتـي ز دل   ***   که نتـوان بر آورد فردا ز گل

فضیلت صلوات

ذکر صلوات بهترين ذکرهاست، مخصوصاً در شب و روز جمعه خيلي سفارش شده است. امام صادق عليه السلام مي فرمايد: با هر صلوات در شب و روز جمعه خداي متعال از فرستنده صلوات هزار گناه پاک مي کند و هزار حسنه مي دهد و هزار درجه مي دهد. مخصوصاً صلوات در ماه مبارک رمضان خيلي سفارش شده است پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم مي فرمايد: «قَدْ أَقْبَلَ إِلَيْكُمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ»[2].

پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم مي فرمايد: در هر شبي از شبهاي ماه مبارک رمضان خداي متعال يک ميليون نفر از آتش جهنم آزاد مي کند بعد مي‌فرمايد: در شب و روز جمعه هر ساعتي خدا يک ميليون نفر آزاد مي‌کند.[3]

استفاده از نعمت عمر

انسان يا راه بهشت را طي مي کند يا راه جهنم را يعني نمي شود انسان نه بهشتي بشود نه جهنمي يعني هر کسي اطاعت خدا را نکرده حتماً از شيطان اطاعت مي کند. راه سومي نداريم. «فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلالُ»[4] يعني اگر حق نبود باطل است. ما مثل يک شمعي هستيم که مصرف مي شويم اگر عمر ما در راه خدا و امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف مصرف شد رستگار شده ايم و الّا به بي راهه رفتيم.

در روايت آمده است هر کسي امروزش بهتر از ديروزش باشد حتماً مورد رحمت خدا واقع مي شود اگر امروزش با ديروزش مساوي باشد ضرر کرده است ولي اگر امروزش بدتر از ديروزش باشد از رحمت خدا به دور است. چون خدا نعمت عمر و استعداد را براي استفاده کردن داده است. [5]

در روايت ديگري آمده است که بعضي ها نمازشان اين قدر به درد نخور است که ملائکه آن را بر مي‌گردانند و به سرش مي زنند. بنده خدايي وقتي نمازش را تمام مي کرد جانمازش را جمع مي کرد و فرار مي کرد. به او گفتند چرا اين کار را مي کني؟ مي گفت که مي ترسم نمازم را بزنند به سرم من جا خالي مي دهم مي گفتند که نماز شما را به سر کس ديگري که نمي زنند تير الهي خطا نمي رود.

آموختن حکمت

اميرالمؤمنين عليه السلام مي فرمايد: «فَإِنَّ الْحِكْمَةَ تَكُونُ فِي صَدْرِ الْمُنَافِقِ فَتَلَجْلَجُ فِي صَدْرِهِ… فَخُذِ الْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاق»[6] يعني کلام حکمت‎آميز گاهي در سينه منافق هم هست و از دهنش بيرون مي آيد و به اهلش مي رسد و اهلش عمل مي کند و به رستگاري مي رسد. شما به کلام نگاه کن به گوينده نگاه نکن ببين گوينده کلامش با کلام معصومين عليهم السلام مي سازد پس قبولش کن و الا ردّ کن «فَخُذِ الْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاق» ممکن است.

شرط قبولي فريضه حج

ابوبصير خدمت امام عليه السلام آمد ديد که خيلي حاجي آمده است به امام عرض کرد: «مَا أَكْثَرَ الحَجِيجَ»[7] چقدر حاجي زياد است حضرت عليه السلام فرمود: «مَا أَكْثَرَ الضَّجِيجَ وَ أَقَلَّ الْحَجِيجَ»[8] يعني ناله و فريادکننده خيلي زياد است ولي حاجي واقعي خيلي کم است حاجي واقعي کسي است که وقتي از مکه برمي گردد عوض مي شود ديگر کارهاي خلاف شرع قبل از سفر حج را ترک مي کند.

شرط نماز واقعي و انسان ساز

کسي سؤال کرد يا بن رسول الله از کجا بدانيم که نمازهاي ما مورد قبول درگاه الهي واقع شده است يا نه؟ حضرت فرمود: ببينيد مصداق اين آيه خدا هستيد که خدا مي فرمايد: «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ»[9]. خاصيت نماز اين است که سازندگي دارد انسان را از گناه و بدي ها دور نگه مي دارد. فرمود اگر نماز، شما را از گناه ها و بدي ها دور نگه مي دارد شک نکنيد که نماز هاي شما مورد قبول است. اما «مَنْ لَمْ تَنْهَاهُ الصَّلَاةُ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ لَمْ يَزْدَدْ مِنَ اللَّهِ إِلَّا بُعْداً»[10] اگر کسي نمازش او را از بدي ها نگه نمي دارد اين هميشه از خدا دور مي شود. فرمود مَثَل نمازخواندن مثل اين است که انسان خودش را هر روز پنج بار در نهر آبي بشويد. هر کسي اين کار را بکند ديگر ممکن نيست که بدنش چرک و آلودگي داشته باشد. مي گويند: کسي خيلي با آب و تاب نماز مي خواند گفتند که چقدر با حال نماز مي خواند خوش به حالش در همان وسط نماز، نمازش را شکست و گفت روزه هم هستم و پنج سفر هم به مکه رفته‌ام.

پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم مي‌فرمايد : «ليست الصلاة قيامك و قعودك إنما الصلاة إخلاصك و أن تريد بها الله وحده»[11] نماز شما فقط خم و راست شدن نيست؛ بلکه نماز يعني اخلاص و ارتباط با خدا. يک شخصی مي‌گفت که نماز يعني بايد با خدا عشق کني به خدا، جانم بگویي. تمامي قاتلين ائمه معصومين اهل نماز بودند. نماز بايد سازندگي داشته باشد.

رحمت ويژه الهي در ماه رمضان

تمام افرادي که ماه مبارک رمضان را درک مي کنند دو دسته هستند؛ يا آمرزيده مي شوند و به خدا و امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف نزديک مي شوند. يا اينکه ملعون اند و از رحمت خدا دورند. پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم فرمود: «مَنْ أَدْرَكَ شَهْرَ رَمَضَانَ فَلَمْ يُغْفَرْ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ»[12] يعني کسي که ماه رمضان را درک کرد و آمرزيده نشد ملعون است و از رحمت خدا دور است.

پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم از منبر سه پله‎اي بالا مي رفتند و در هر پله اي آمين مي گفتند. سؤال کردند که يا رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم علت سه بار آمين گفتن شما چه بود؟ فرمود: پله اول که پا گذاشتم جبرئيل دعا کرد که هر کسي ماه رمضان را درک کند و آمرزيده نشود خدا لعنتش کند و من آمين گفتم. پله دوم که پا گذاشتم جبرئيل دعا کرد که هرکسي به پدر و مادر خودش احترام نکند ملعون است من آمين گفتم. در پله سوم جبرئيل دعا کرد که کسي که نام من را بشنود و صلوت نفرستد آمرزيده نشود «فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ» از رحمت خدا به دور باشد.(روضة الواعظین، ترجمه مهدی دامغانی، ص554) پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم مي فرمايد: «فَإِنَّ الشَّقِيَّ مَنْ حُرِمَ غُفْرَانَ اللَّهِ فِي هَذَا الشَّهْرِ»[13]

بدبخت و شقي کسي است که در اين ماه رمضان آمرزيده نشود. خدايي که در ماه رمضان چند صد ميليون نفر را از آتش جهنم آزاد مي کند؛ اگر کسي نتواند مورد رحمت واسعه خدا قرار نگيرد واقعا بدبخت است.

رحمت واسعه الهي

حسن بصري که ادعاي مقدس بودن داشت؛ شعارش اين بود «لَيْسَ الْعَجَبُ مِمَّنْ هَلَكَ كَيْفَ هَلَكَ وَ إِنَّمَا الْعَجَبُ مِمَّنْ نَجَا كَيْفَ نَجَا»[14] يعني تمامي شگفتي ها در اين است که کسي که نجات پيدا مي کند چطور نجات پيدا مي کند. همه مردم با گناهانشان هلاک شده اند و کسي که نجات پيدا مي کند چطور مي شود که نجات پيدا مي کند. يعني کسي که اهل بهشت شد و از آتش جهنم نجات پيدا مي کند جاي تعجب دارد. امام سجاد زين العابدين عليه السلام اين شعار حسن بصري را شنيدند و فرمودند که اين جمله غلط است بايد اين طور گفت «لَيْسَ الْعَجَبُ مِمَّنْ نَجَا وَ إِنَّمَا الْعَجَبُ مِمَّنْ هَلَكَ مَعَ سَعَةِ رَحْمَةِ اللَّه»[15] يعني تعجب و شگفتي از اين است که با اين همه وسايل رحمت که خدا گسترده است چطور هلاک مي شود که کسي هلاک مي شود.

همه اعمال در ماه مبارک رمضان، رحمت ويژه است بايد از اين رحمت ويژه خدا بهره مند شويم. «إِلَهِي إِنْ أَدْخَلْتَنِي النَّارَ فَفِي ذَلِكَ سُرُورُ عَدُوِّكَ وَ إِنْ أَدْخَلْتَنِي الْجَنَّةَ فَفِي ذَلِكَ سُرُورُ نَبِيِّكَ وَ أَنَا وَ اللَّهِ أَعْلَمُ أَنَّ سُرُورَ نَبِيِّكَ»[16]. امام سجاد عليه السلام به خداوند عرضه مي دارد: خدايا اگر من را جهنم ببري دشمن هايت شاد مي شوند؛ شيطان شاد مي شود؛ ولي اگر من را بهشت ببري پيامبرت شاد مي شود مسرور مي شود؛ به خودت قسم من مي دانم که خوشحالي پيامبر پيش تو بهتر است از خوشحالي دشمن هايت.

ذکر مصيبت امام حسين علیه السلام

شب جمعه شب زيارت امام حسين عليه السلام است. همه انبيا و ائمه و معصومين عليهم السلام و اولياي خدا مهمان ايشان هستند. علماي بزرگ ما شب هاي جمعه پياده از نجف به کربلا مي رفتند. هر کسي شب جمعه امام حسين عليه السلام را زيارت کند برائت آزادي از آتش جهنم برايش صادر مي شود. خدا قسمت کند يک شب جمعه اي به زيارت ايشان برويم.

حاج عباس چاوشي در شمال هيئتي داشته و در شب هاي جمعه به ياد امام حسين عليه السلام سينه زني مي کرده و سالي يک بار هم پرچم بلند مي‌کرد،  حاج عباس يک سال نتوانست کربلا برود و رفقا و فاميلش مشکلش را حل کردند باز هم پرچم را بلند کرد مردم را جمع کرد غروب پنجشنبه بود نزديکي‌هاي کربلا خسته شده بودند گفت اينجا مي‌خوابيم فردا مي‌رويم. ولي ناگهان ديدند چراغ‌هاي گلدسته بارگاه امام حسين عليه السلام روشن شد. حاج عباس به همراهانش گفت اگر شب جمعه نبود مي‌خوابيديم و فردا مي‌رفتيم اما امشب شب جمعه است شب مخصوص زيارت امام حسين عليه السلام است. دوباره با همان خستگي و گرد و غبار حرکت کردند اينها را برد در حرم امام حسين عليه السلام نماز خواندند زيارت نامه خواندند روضه علي اکبر علیه السلام خواندند و بعد به خانه برگشتند و شام خوردند و خوابيدند. صبح ديدند حاج عباس خيلي منقلب شده است. گفتند: حاجي چرا اين قدر منقلبي گفت ديشب خواب ديدم يک نفر درِ کاروان سرا را مي‌زند ديدم کسي مي‌گويد من غلام امام حسين عليه السلام هستم از طرف آقا پيامي دارم. زوار و مسافرانت را بيدار کن. امام حسين عليه السلام مي‌خواهد به ديدن شما بيايد بعد من در عالم رؤيا شما را بيدار کردم همه مؤدب نشستيد. در عالم رؤيا ديديم کاروان سرا روشن شد و آقا اباعبدالله عليه السلام به ديدنمان آمد و به من فرمودند حاج عباس من به خاطر چند کار آمدم هر ديدني بازديدي دارد. جواب سلام شما واجب است. شما از راه دور آمده‌ايد وظيفه داشتم به ديدن شما بيايم. کار دوم من اين است که بگويم سلام من را به پيرمردي که در هيئت شما کفش عزاداران را جفت مي‌کند برساني و بگويي من به ياد او هستم دعايش مي‌کنم. کار سوم اين که از شما خواهش مي‌کنم اگر اين دفعه شب جمعه به ديدن من آمديد هر روضه‌اي که مي‌خواهيد بخوانيد اما روضه فرزندم علي اکبر را نخوانيد. گفتم آقا مگر روضه علي اکبر عليه السلام ايرادي دارد اشکالي دارد. فرمود شب‌هاي جمعه مادرم فاطمه عليها السلام مهمان من است، امشب که شما روضه فرزند شهيدم علي اکبر را می خوانيد آن قدر مادرم زهرا عليها السلام گريه کرد که از هوش رفت طاقت شنيدن روضه علي اکبرم را ندارد.

عرض کنيم يا اباعبدالله عليه السلام مادر بزرگوارتان طاقت روضه را ندارد اما چه گذشت به دل شما وقتي که کنار بدن قطعه قطعه علي اکبر عليه السلام رفتيد. آقا هر چه کرد دلش آرام نگرفت، خم شد و صورت به صورت علي اکبر عليه السلام گذاشت. «عَلَى الدُّنْيَا بَعْدَكَ الْعَفَا»[17] «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ» [18].

________________________________________

[1]. أمالي الصدوق / شيخ صدوق / 93 / المجلس العشرون … / ص: 93.

[2]. أمالي الصدوق / شيخ صدوق / 93 / المجلس العشرون … / ص: 93.

[3]. روضة الواعظین، ترجمه مهدی دامغانی، ص 554

[4]. يونس: 32.

[5]. الحیاة، ترجمه احمد آرام ج1 ص 528 و وسائل الشیعة ج11 ص 376

[6]. شرح نهج البلاغة / عبدالحميدابن ابى الحديد معتزلي / 18 / 229 / 77… / ص: 229.

[7]. بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار / مجلسي / ج 24 / 124 / باب 42 أنهم عليهم السلام المتوسمون و يعرفون جميع أحوال الناس عند رؤيتهم… / ص: 123.

[8]. همان.

[9]. العنكبوت: 45.

[10]. مستدرك الوسائل / محدث نوري / 4 / 114 / 5- باب نوادر ما يتعلق بأبواب أفعال… / ص: 110.

[11]. شرح نهج البلاغة / عبدالحميد ابن ابى الحديد معتزلي / 1 / 325 / فصل في الرياء و النهي عنه… / ص:325.

[12]. بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار / مجلسي / ج 71 / 74 / باب 2 بر الوالدين و الأولاد و حقوق بعضهم على بعض و المنع من العقوق… / ص: 22.

[13]. وسائل الشيعة / يخ حرعاملي / 10 / 313 / 18- باب تأكد استحباب الاجتهاد في… / ص: 303.

[14]. إعلام الورى بأعلام الهدى / شيخ طبرسي / 261 / الفصل الرابع في ذكر بعض مناقبه و فضائله… / ص: 259.

[15]. همان.

[16]. بحارالأنوار / مجلسي / 95 / 92 / باب 6- الأعمال و أدعية مطلق ليالي… / ص: 82.

[17]. بحارالأنوار / مجلسي / 45 / 44 / بقية الباب 37- سائر ما جرى عليه بعد… / ص: 1.

[18]. الكافي / شيخ کليني / 1 / 230 / باب ما أعطي الأئمة عليهم السلام من اسم الله… / ص: 230.

پیام تسلیت مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان سمنان در پی ارتحال آیت الله محمد یزدی

مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان سمنان با صدور پیامی، ارتحال آیت الله محمد یزدی را تسلیت گفتند.
متن پیام مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان سمنان بدین شرح می باشد:

انالله و انا الیه راجعون

اذا مات العالم ثلمة فی الاسلام ثلمه لایسد ها شئ

ارتحال عالم ربانی و فقیه مجاهد و با بصیرت حضرت آیت الله حاج شیخ محمد یزدی رضوان الله تعالی الیه را به ساحت مقدس حضرت ولی عصر ارواحنا فدا، مقام عظمای ولایت حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای دامت برکاته، مراجع عظام تقلید، حوزه‌های علمیه، مردم شریف ایران و بیت مکرم آن مرحوم تسلیت عرض می کنیم.

مجاهدت های ایشان قبل از انقلاب و بعد آن در مناصب مختلف مانند شورای نگهبان، ریاست مجلس خبرگان رهبری، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قوه قضائیه، مجلس شورای اسلامی، حوزه های علمیه و هدایت‌های بصیرت مدارانه ایشان در دفاع از انقلاب و ولایت از ایشان الگویی ستودنی ساخته بود.
خداوند روح مطهر ایشان را مهمان سفره اباعبدالله الحسین علیه السلام قرار بدهد.

عاش سعیدا و مات سعیدا

مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان سمنان